11 bijzondere moerassen in Spanje die je echt eens moet zien
In dit artikel:
Spanje herbergt een groot netwerk aan wetlands: 75 gebieden onder het Ramsarverdrag en ruim 1.300 in de nationale inventaris. Deze moerassen — variërend van lagunes en riviermondingen tot zoutmeren en seizoensgebonden overstromingsvlakten — vervullen cruciale ecosysteemdiensten: ze zuiveren water, dempen overstromingen en fungeren als broodnodige rustplaatsen voor trekvogels die tussen Europa en Afrika reizen. Daarnaast zijn het plekken van stilte en uitgestrektheid waar spectaculaire vogelwolken te zien zijn.
Toch staan veel moerassen onder druk. De droogte van de afgelopen jaren heeft veel gebieden uitgeput; sommige zijn dankzij de regen sinds het voorjaar van 2025 enigszins hersteld, maar problemen blijven bestaan. Doñana bijvoorbeeld kampte in 2024 voor het derde jaar op rij met drooggevallen lagunes, mede door dalende grondwaterstanden en intensieve landbouw. Anderzijds zijn er ook succesverhalen: bij Fuente de Piedra broeden flamingo’s weer na jaren van droogte, geholpen door vrijwilligers en beter waterbeheer. Tegelijk voorspelt Spanje tot 2050 een neerslagafname van 14–20%, terwijl toerisme en golfbanen extra druk op grondwater leggen. Bescherming en goed beheer van deze gebieden vormen daardoor een buffer tegen klimaatverandering.
Het artikel belicht elf belangrijke Spaanse wetlands, hun ecologie en hoe bezoekers ze het beste kunnen ervaren:
- Doñana (Andalusië): iconisch moerasgebied tussen Huelva, Sevilla en Cádiz, essentieel voor migrerende vogels en één van de laatste leefgebieden van de Iberische lynx. Bezoekers starten vaak bij Centro de Visitantes El Acebuche.
- Albufera de Valencia: zoetwaterlagune dicht bij Valencia, omgeven door rijstvelden (paella-gebied); kwetsbaar voor overstromingen en vuilstort na recente DANA-regenval. De Ruta Amarilla bij El Palmar is een populaire wandelroute.
- Delta del Ebro (Catalonië): uitgestrekte delta met rijstvelden en lagunes, thuis voor meer dan 500 soorten; het Life Migratoebre-programma zet jonge steuren uit. Fietstochten met e-bikes zijn hier populair.
- Mar Menor (Murcia): grootste zoutwaterlagune van Europa, gescheiden door een smalle landtong en ernstig aangetast door vervuiling en intensieve landbouw. Bezoekerscentrum Las Salinas verzorgt routes en observatiepunten.
- Laguna de Gallocanta (Aragón): hooggelegen zoutlagune (±1.000 m) die in herfst en winter tienduizenden kraanvogels trekt.
- Marismas de Santoña (Cantabrië): goed bewaard kustmoeras aan de groene noordkust met wandelpaden en observatiehutten; combineer met lokale visproeverijen.
- Fuente de Piedra (Málaga): groot zoutmeer beroemd om zijn flamingokolonie; bezoekerscentrum verhuurt telescopen en onderhoudt routes.
- S’Albufera de Mallorca: grootste moeras van het eiland, belangrijk voor twee derde van Mallorcas vogelsoorten; de Sa Roca-route is een aanrader.
- Tablas de Daimiel (Castilië‑La Mancha): voorbeeld van herstel na overexploitatie van water; houten vlonders en begeleide tours tonen de herwonnen biodiversiteit.
- Bahía de Cádiz (Andalusië): mix van zoutpannen, kreken en eilanden met historische zoutwinning en vogelrijke dijken; kanoën bij Sancti Petri is een optie.
- Aiguamolls de l’Empordà (Catalonië): mozaïek van lagunes, weiden en duinen aan de Costa Brava met uitkijkhutten en een 6 km route voor zonsopgangspotters.
Samengevat: Spaanse wetlands zijn ecologisch en cultureel waardevol, maar kwetsbaar door droogte, grondwateronttrekking, landbouw en vervuiling. Gerichte bescherming, herstelprojecten en betrokken lokaal beheer zijn essentieel om deze landschappen als natuurreservaat én als natuurlijke verdedigingslinie tegen klimaatverandering te behouden. Voor bezoekers bieden veel gebieden educatiecentra, routes en observatiepunten om natuurbeleving te combineren met respectvolle recreatie.