Aardbevingen in Zuid-Spanje door uitzonderlijk verzadigde ondergrond
In dit artikel:
In de vroege ochtend zijn in de provincies Málaga en Cádiz drie lichte aardbevingen geregistreerd die op meerdere plaatsen voelbaar waren. Het Spaanse Instituto Geográfico Nacional (IGN) meldt dat de eerste en sterkste beving om 05:21 uur bij Casares plaatsvond (magnitude 2,5, circa 22 km diepte). Kort daarna, om 05:33 uur, volgde een trilling bij Jubrique (magnitude 2,2, 9 km diep). De derde, om 08:24 uur bij Cuevas del Becerro (magnitude 1,7), was bijzonder ondiep en daardoor lokaal duidelijk merkbaar.
Hulpdiensten ontvingen meldingen van bewoners in Casares, en ook uit Jimena de la Frontera en Arcos de la Frontera aan de andere kant van de provinciegrens kwamen signalen over voelbare schokken. Er zijn geen meldingen van gewonden of schade. In Cortes de la Frontera meldden inwoners meerdere schokken en luide dreunen uit de ondergrond; enkele vertelden dat hun bed bewogen had tijdens één van de schokken.
Experts brengen de bevingen niet in verband met tektonische breuklijnen maar met overslaande, met water verzadigde aquifers. Door een periode met veel neerslag — versterkt door stormen als Kristin, Leonardo en Marta — is de ondergrond op sommige plekken volledig verzadigd geraakt. Dat 'trop-plein'-effect (letterlijk: overstroomd) verhoogt de druk in waterhoudende lagen; die extra spanning kan zich ontladen in kleinschalige bevingen en brommende geluiden, vooral in poreuze karstgebieden.
Grazalema, dat veel regen heeft ontvangen en waar water uit de bodem, muren en zelfs stopcontacten opkwam, is tijdelijk ontruimd. Hydrogeoloog Santiago García (Universiteit van Cádiz) legt uit dat het poreuze karstsysteem van dat dorp water onder hoge druk via scheuren en kanalen kan uitpersen, wat de explosieve geluiden en trillingen verklaart. Ondanks de angst onder bewoners wijzen deskundigen erop dat de bouwkundige structuur van Grazalema vooralsnog niet direct in gevaar lijkt; terugkeer wordt pas geadviseerd zodra de regen stopt en de waterstanden dalen.
Om de situatie te volgen installeert de Red Sísmica Nacional tijdelijk een radar bij Cortes de la Frontera, die ongeveer een maand blijft draaien. CSIC-wetenschappers en het Instituto Geológico y Minero monitoren ter plaatse op scheuren, verzakkingen en ondergrondse verschuivingen. Conclusie van de experts: zolang de ondergrond verzadigd blijft, kunnen soortgelijke kleine, niet-tektonische bevingen blijven optreden, maar er is vooralsnog geen sprake van grootschalige seismische risico’s.