AI zou banen vernietigen in Spanje maar nieuwe cijfers vertellen een ander verhaal

In dit artikel:

Kunstmatige intelligentie raakt inmiddels ongeveer 30 procent van de banen in Spanje, maar heeft volgens een nieuw rapport van Fedea en BBVA Research nog niet geleid tot netto banenverlies. Sinds de introductie van ChatGPT eind 2022 groeide de werkgelegenheid juist bovengemiddeld in beroepen die sterk aan AI zijn blootgesteld.

Zo werken circa 7,2 miljoen Spanjaarden in functies met een hoge AI-blootstelling en nog eens 5,1 miljoen in banen met een middelhoge tot hoge blootstelling. Vooral hoogopgeleiden zijn hierin vertegenwoordigd: ruim 40 procent van hen werkt in een sterk AI-gevoelig beroep, tegenover ongeveer 15 procent van mensen met hooguit een middelbareschoolopleiding. De onderzoekers zien daardoor voorlopig eerder een grotere vraag naar gekwalificeerde werknemers dan verdringing door technologie.

De leeftijdsgroep van 25 tot 34 jaar is het meest blootgesteld; ongeveer 35 procent van deze werknemers heeft een zeer AI-gevoelige baan. Jongeren van 16 tot 24 jaar zijn dat veel minder. Ook zijn er verschillen tussen werknemers: Spanjaarden die hun opleiding in eigen land volgden, zagen de meeste banengroei in AI-gerelateerde beroepen, terwijl migranten met een buitenlandse opleiding vaker werk doen waarin AI een kleinere rol speelt.

AI-gevoelige banen hebben gemiddeld minder last van onderbenutting en tijdelijke contracten, maar dat betekent niet automatisch betere arbeidsvoorwaarden. Volgens de onderzoekers automatiseert AI vooral losse taken met weinig toegevoegde waarde, zodat werknemers complexer werk kunnen doen; complete beroepen verdwijnen vooralsnog niet.

De Spaanse ontwikkeling wijkt af van die in de Verenigde Staten, waar het aantal banen voor 22- tot 25-jarigen in sterk AI-blootgestelde beroepen sinds eind 2022 met 13 procent daalde. De onderzoekers waarschuwen daarom dat de huidige stabiliteit geen garantie is: verdere automatisering en robotisering kunnen ook andere sectoren bereiken.