Balans algemene staking 11N: succes of flop?

In dit artikel:

De algemene staking in Spanje op woensdag 11 november leidde tot sterk uiteenlopende beoordelingen. De vakbonden CCOO en UGT, gesteund door onder meer CGT, CNT en de huurdersbond, spraken van een historische mobilisatie voor hogere lonen, betaalbare woningen en compensatie voor de stijgende levens kosten. Zij gaven geen landelijk deelnamecijfer, maar claimden in sommige regio’s een vrijwel volledige opkomst. Werkgeversorganisaties CEOE en Cepyme hielden het daarentegen op minder dan 5 procent en noemden de staking een mislukking.

De verschillen waren vooral zichtbaar per regio en sector. In Catalonië schatten de bonden de deelname op 84 procent, tegenover 8,9 procent volgens werkgeversorganisatie Pimac. In Murcia meldde de regionale overheid slechts 2,4 procent in de zorg en 5,9 procent in het onderwijs, terwijl UGT ongeveer 50 procent rapporteerde. In de auto-industrie lag de deelname volgens de bonden rond 90 procent en vielen productielijnen bij Volkswagen in Navarra en SEAT in Barcelona stil. Ook havens en logistieke centra werden getroffen. In het onderwijs en de zorg bleef de deelname meestal aanzienlijk lager.

Het elektriciteitsverbruik bood evenmin een eenduidig beeld. Tot 18.00 uur lag de vraag 4,87 procent onder de verwachting voor een normale werkdag, veel minder dan bij eerdere algemene stakingen. Tijdens de ochtendpiek was de daling echter 15,49 procent, waardoor beide kampen de cijfers in hun voordeel uitlegden. Bij Renfe en de regionale overheid van Madrid staakte iets meer dan 9 procent van het personeel.

De staking kwam enkele weken voor de vervroegde verkiezingen van 29 november. Werkgevers, de conservatieve PP en Vox beschuldigden de bonden daarom van politieke en electorale motieven. De actie leidde bovendien tot incidenten bij onder meer Mercamadrid en Madrileense busremises. Het ministerie van Binnenlandse Zaken meldde ruim vijftig arrestaties en 919 incidenten; de bonden vonden het politieoptreden buitensporig. Zij verzetten zich ook tegen de verplichte minimale dienstverlening, waarvan een deel in Madrid door de rechter werd opgeschort.

De organisatoren willen hun eisen voorleggen aan de deelnemende partijen. Daarmee kan de staking het verkiezingsdebat over lonen en wonen beïnvloeden, maar ze kan premier Pedro Sánchez ook schaden doordat kiezers de regering verantwoordelijk houden voor de wooncrisis, de verstoring en het politieoptreden.