Boek ¡Me gusta! fileert weerbarstig Spanje met liefde
In dit artikel:
Sarah De Vlam onderzoekt in ¡Me gusta! Waarom de Spanjaarden zo Spaans zijn geen zonnige reisgids, maar een scherp, goed onderbouwd en persoonlijk boek over een land vol tegenstrijdigheden. De Vlam gebruikt haar academische achtergrond (Geschiedenis en Spaans in Gent, studie van de Spaanse geschiedenis in Madrid en Catalaans in La Seu d’Urgell) en jarenlange verblijf in Spanje om geschiedenis, cultuur en samenleving met elkaar te verbinden.
Het boek begint met een zintuiglijke eerste ontmoeting met Spanje — licht, stemmen, sinaasappelbloesem — maar die sfeer wordt altijd gevolgd door analyse: waarom gedraagt Spanje zich zoals het doet en waarom lijken tegenstellingen zo diepgeworteld? De auteur kiest geen chronologische verhandeling maar een thematische opbouw; elk hoofdstuk is een lens die een facet van Spanje belicht en daarmee de samenhang tussen verleden en heden zichtbaar maakt.
Een terugkerend thema is de verdeeldheid: De Vlam stelt dat er als het ware twee Spanje’s bestaan die elkaar niet verdragen maar niet zonder elkaar kunnen. Ze gebruikt Goya’s Duelo a garrotazos als beeld voor die hardnekkige tegenstellingen — van burgeroorlog tot hedendaagse politieke spanningen. Even belangrijk is het begrip casa — de lokale herkomst die vaak zwaarder weegt dan een nationale identiteit. Spanje blijkt samengesteld uit talloze lokale identiteiten; leegloop van het binnenland versus overbevolkte kusten en toerisme hebben het sociale landschap grondig veranderd zonder de oude structuren te doen verdwijnen.
De Vlam is sterk in menselijke observatie: kleine beschrijvingen van uiterlijk en gedrag roepen grote sociale en historische verbanden op. Ze laat zien hoe genderverhoudingen in enkele decennia zijn veranderd en waarom incidenten zoals de beruchte kus van Luis Rubiales een symbool werden van een botsing tussen oud machismo en een nieuw, minder gedoogzaam Spanje.
Cultuur fungeert doorlopend als sleutel: opera, literatuur, schilderkunst en liedjes (bijv. Carmen, La Regenta, Goya, María Jiménez) dienen als toegangen tot maatschappelijke verhoudingen en mentaliteitswijzigingen. Uiteindelijk is ¡Me gusta! geen eenvoudige verklaring van Spanje, maar een gebalanceerd mozaïek van verhalen, analyses en persoonlijke observaties — liefdevol zonder blind te zijn, begripvol zonder te vergoelijken — dat uitnodigt om het land opnieuw en dieper te bekijken.