Brussel zet druk op Balearen om toeristische verhuurstop, bestuur houdt voet bij stuk
In dit artikel:
De Europese Commissie daagt de Balearen uit over een vorig jaar (april 2025) aangenomen decreet dat nieuwe vergunningen voor toeristische verhuur in appartementencomplexen archipelbreed blokkeert. Brussel heeft formele bezwaren gemaakt omdat het beleid volgens de Commissie onvoldoende is onderbouwd en niet proportioneel is binnen de interne marktregels: toeristische verhuur wordt binnen de EU als economische activiteit gezien en zulke beperkingen moesten vooraf gemeld en gerechtvaardigd worden.
De Balearische regering onder leiding van Marga Prohens houdt echter vast aan de maatregel. Het bestuur zegt dat de woningmarkt al jaren onder druk staat door massatoerisme en de opkomst van kortetermijnverhuur via digitale platforms, waardoor appartementen vaker lucratief als vakantieverblijf worden gebruikt en het aanbod voor vaste bewoners krimpt. Toerismeminister Jaume Bauzá noemt eerdere instrumenten — zoals quota en zonering — onvoldoende omdat de druk telkens van wijk naar wijk verschuift. Daarom ziet de regionale regering alleen een algemeen verbod op nieuwe vergunningen voor multiwooneenheden als effectief middel om woningen aan de reguliere markt te binden en de leefbaarheid in wooncomplexen te herstellen.
Brussel concludeert anders. De Commissie verwijst naar cijfers waaruit zou blijken dat toeristische verhuur slechts circa 4,1 procent van de totale woningvoorraad betreft en vindt dat zo’n relatief klein aandeel geen generiek, ingrijpend verbod rechtvaardigt. Bovendien pleit de Commissie voor een gedifferentieerde aanpak: strengere maatregelen zouden in specifieke, zwaar belaste gebieden (zoals het kleine Formentera) mogelijk verdedigbaar zijn, terwijl middelgrote eilanden eerder gebaat zijn bij gerichte zonering en maatwerk per wijk.
Het geschil creëert juridische en economische onzekerheid voor verhuurders: de regionale blokkade van vergunningen staat naast een lopende Europese toetsing die tot een formele inbreukprocedure kan leiden en mogelijk tot aanpassing of intrekking van de Balearische regels. De Spaanse centrale regering onder Pedro Sánchez heeft zich nog niet duidelijk uitgesproken over de kwestie, waardoor de rol van Madrid in de communicatie met Brussel en in eventuele juridische stappen onduidelijk blijft.
Het debat op de Balearen weerspiegelt een breder Spaans en Europees vraagstuk: hoe ver mogen overheden ingrijpen in economische activiteiten om sociale problemen zoals woningtekorten en leefbaarheidsverlies aan te pakken zonder de interne marktregels te schenden? Ook regio’s als Catalonië, Madrid, Valencia en de Canarische Eilanden worstelen met vergelijkbare spanningen; steden als Barcelona hebben al rigoureuze beperkingen ingevoerd op toeristische licenties.
De komende maanden zullen duidelijk maken of de Balearen hun beleid aanpassen richting meer gedifferentieerde, gebiedsgerichte maatregelen zoals Brussel adviseert, of dat het geschil escaleert naar een juridische confrontatie op Europees niveau met gevolgen voor vergunningverlening, investeringen in vakantiewoningen en het toerismebeleid in heel Spanje.