Corruptiezaak 'Caso Koldo' weer in het nieuws: wat staat vast en wat nog niet?

In dit artikel:

De Spaanse justitie onderzoekt onder de verzamelnaam ‘caso Koldo’ meerdere, deels losstaande corruptiezaken. De zaak draait om Koldo García, voormalig adviseur van transportminister José Luis Ábalos. Hij werd in februari 2024 aangehouden met zakenman Víctor de Aldama wegens vermoedelijke smeergeldbetalingen rond de aankoop van mondkapjes tijdens de coronapandemie.

Voor dat mondkapjesschandaal heeft het Spaanse Hooggerechtshof op 22 juni 2026 Ábalos veroordeeld tot 24 jaar en drie maanden cel, García tot 19 jaar en acht maanden en De Aldama tot vierënhalf jaar. De Aldama hoeft voorlopig niet de gevangenis in omdat hij met justitie meewerkte. De overige onderdelen van de zaak zijn nog niet afgerond en mogen niet als bewezen corruptie of illegale partijfinanciering worden gepresenteerd.

Rechter Ismael Moreno van de Audiencia Nacional onderzoekt nog vier belangrijke sporen. Het eerste betreft mogelijke omkoping bij bouw- en spoorcontracten, onder meer bij spoorbeheerder Adif en het directoraat Wegen. In maart werden veertien verdachten genoemd, onder wie voormalig Adif-topvrouw Isabel Pardo de Vera, oud-wegendirecteur Javier Herrero en Santos Cerdán, die tot 2025 een prominente PSOE-politicus was. Cerdán zat eerder in voorarrest, maar is niet veroordeeld.

Een geheim deelonderzoek richt zich op contante betalingen binnen de PSOE tussen 2017 en 2024. Justitie onderzoekt of betalingen aan onder anderen Ábalos en García mogelijk onder witwassen of verboden partijfinanciering vallen. Vooralsnog is in dit spoor niemand formeel verdachte. Daarnaast wordt gekeken naar contracten voor mondkapjes op de Canarische Eilanden en de Balearen, die werden gesloten toen Ángel Víctor Torres en Francina Armengol daar regiopresident waren.

Een kleiner onderzoek gaat over Jésica Rodríguez, een voormalige vriendin van Ábalos. Zij kreeg bijna 44.000 euro van staatsbedrijven Ineco en Tragsatec zonder daar daadwerkelijk te werken, zo verklaarde ze zelf. Het Openbaar Ministerie wil haar zaak, samen met die van dertien anderen en een bedrijf, voor de rechter brengen. Daarover moet nog worden beslist.

Aanleiding voor de nieuwe opschudding was een geheim rapport van de Guardia Civil-recherche (UCO) van 3 november. Daarna werden donderdag zes mensen aangehouden in Córdoba, Sevilla, Valencia en Madrid en werd de woning van Ábalos in Valencia opnieuw doorzocht. Ook bij Adif zouden agenten zijn geweest, al is onduidelijk of zij alleen informatie opvroegen of daadwerkelijk een huiszoeking uitvoerden. De zes aangehouden personen kwamen dezelfde avond vrij in afwachting van hun verhoor. Mogelijke verdenkingen zijn onder meer ongeoorloofde beïnvloeding, deelname aan een criminele organisatie, witwassen en belastingfraude.

De meeste politieke aandacht gaat uit naar ondernemer en PSOE-lid Cristian Corvillo, die door sommige media de ‘ex-chauffeur van Sánchez’ wordt genoemd. Hij zou García en De Aldama bij het ministerie hebben ontmoet. Het regeringspaleis ontkent dat Corvillo ooit chauffeur van premier Pedro Sánchez was; volgens de PSOE hielp hij alleen incidenteel mee tijdens een interne partijcampagne. Ook Corvillo’s broer en de huidige vriendin van Ábalos werden aangehouden, maar tegen hen is nog geen aanklacht ingediend.

De oppositie gebruikt de arrestaties volop in de verkiezingscampagne voor de vervroegde verkiezingen van 29 november. De conservatieve PP spreekt van het ‘slotvuurwerk van het tijdperk-Sánchez’ en Vox eist het aftreden van de premier, hoewel het verband met recente treinongelukken niet is bewezen. De PSOE noemt de berichtgeving een ‘vuile oorlog’. García beweert vanuit de gevangenis dat een advocaat van de PP hem geld bood voor belastende verklaringen over Sánchez en anderen. De PP en de advocaat ontkennen dat. Wel blijkt uit facturen dat een uitgever van de rechtse website Okdiario 242.000 euro betaalde aan het kantoor van García’s advocaat; dat bewijst op zichzelf niet dat er een politieke deal was.

Het onderzoek naar de overige dossiers loopt naar verwachting zeker door tot maart 2027. De zaak illustreert volgens het artikel hoe belangrijk het is onderscheid te maken tussen veroordelingen, verdenkingen, aanhoudingen en onbevestigde informatie uit politierapporten of politieke bronnen.