Cruciale infrastructuur in Spanje onder druk: zorgen over onderhoud spoor, wegen en dammen
In dit artikel:
Het dodelijke treinongeluk bij Adamuz op 18 januari 2026 — waarbij 46 mensen omkwamen en meer dan 250 gewond raakten — heeft in Spanje een breed debat op gang gebracht over de staat van vitale infrastructuur. Het ongeluk gebeurde op een traject dat in 2025 was gerenoveerd en door de regering als ‘in perfecte staat’ bestempeld werd; vroege aanwijzingen wijzen op een breuk in een spoorstaaf als waarschijnlijke oorzaak. Minister van Transport Óscar Puente wijst voorlopig onderhoudsgebrek van de hand, maar ingenieurs en vakorganisaties luiden alarm.
Spoorwegen ontvangen weliswaar meer middelen: Adif meldt dat het onderhoudsbudget voor spoor (normaal en hogesnelheid) tussen 2017 en 2025 met circa 60% groeide, van ongeveer €720 miljoen naar €1,12 miljard, en dat het AVE-onderhoud fors is opgevoerd. Omdat het hogesnelheidsnet echter snel uitbreidde tot zo’n 4.000 km en het reizigersaantal rond de 40 miljoen ligt, zijn de uitgaven per reiziger gedaald. Technische experts spreken van een opgeteld onderhoudstekort van vele miljoenen tot miljarden dat de veiligheidsmarge verkleint.
De staat van de wegen is nog zorgelijker: volgens de Asociación Española de la Carretera verkeert ongeveer 52% van het wegennet in ernstige of zeer ernstige staat, goed voor bijna 34.000 km waarvoor volgens de AEC €13,49 miljard nodig is om het achterstallig onderhoud weg te werken. Slecht wegdek verhoogt ongevallenrisico’s, drijft transportkosten op en zorgt voor extra CO2-uitstoot; alleen al in de zomermaanden rekent de AEC extra kosten door vertragingen op meer dan €270 miljoen.
Ook dammen vormen een kwetsbare factor. Spanje heeft circa 1.300 grote dammen, veelal tientallen jaren oud; in bepaalde regio’s ligt de gemiddelde leeftijd rond de 50–60 jaar. Inspecties en moderniseringsbudgetten schieten tekort, en voor ongeveer 80% van de staatsdammen zou geen noodplan bestaan. Tussen 120 en 130 dammen tonen structurele problemen, sommige ernstig. De Forata-dam in Valencia, die tijdens hevige regenval ternauwernood standhield, illustreert zowel het risico als de noodzaak van gerichte investeringen en betere monitoring.
Ingenieursverenigingen roepen op tot een cultuuromslag: minder nadruk op zichtbare prestigeprojecten, meer systematisch onderhoud van bestaande infrastructuur en betere, onafhankelijke toezichtsmechanismes — bijvoorbeeld een toezichthouder voor damveiligheid met ruime bevoegdheden en transparante rapportage. Experts waarschuwen dat bezuinigingen en fragmentarisch toezicht niet alleen infrastructuur aantasten, maar op termijn ook levens en economische kosten kunnen kosten als er geen structurele investering en politieke aandacht komt.