De Spaanse wooncrisis: huizen zonder mensen én mensen zonder huis

In dit artikel:

Spanje kampt tegelijk met leegstand op het platteland en een ernstig woningtekort in de steden. Volgens geograaf Julián Mora Aliseda woont ongeveer 90 procent van de bevolking op slechts 3 procent van het grondgebied, terwijl de bevolking in driekwart van het land al jaren afneemt. Vooral regio’s als Extremadura, Castilla y León, Castilla-La Mancha en Aragón lopen leeg.

Uit de meest recente landelijke telling, gebaseerd op cijfers uit 2021, blijkt dat ruim 3,8 miljoen van de 26,6 miljoen Spaanse woningen leegstonden. Ongeveer 1,7 miljoen daarvan staan in gemeenten met minder dan 10.000 inwoners. Een deel is echter onbewoonbaar of vervallen: het statistiekbureau rekent woningen zonder elektriciteitscontract of met zeer laag verbruik mee.

In Madrid, Barcelona, Málaga en andere populaire steden groeit de vraag juist sneller dan het aanbod. Tussen 2021 en 2025 kwamen er circa 1,3 miljoen huishoudens bij, terwijl slechts ongeveer 465.000 woningen werden opgeleverd. De Spaanse centrale bank schat het opgebouwde tekort daardoor op zo’n 750.000 woningen, waarvan ongeveer de helft in Madrid, Barcelona, Alicante, Valencia, Murcia en Málaga ligt.

De druk wordt verder vergroot door immigratie, jongeren die noodgedwongen bij hun ouders blijven wonen en de groei van eenpersoons- en tweepersoonshuishoudens door vergrijzing, verweduwing en scheidingen. In 2025 woonden nog circa 2,2 miljoen 26- tot 34-jarigen bij hun ouders; hun latente vraag naar zelfstandige woonruimte is nog niet volledig in de cijfers verwerkt. Tot 2030 zijn mogelijk bijna twee miljoen extra woningen nodig.

Mora Aliseda waarschuwt dat alleen meer bouwen niet volstaat. De nationale overheid zou achterblijvende regio’s aantrekkelijker moeten maken met betere verbindingen, voorzieningen en werkgelegenheid, en leegstaande woningen moeten laten opknappen. Tegelijk beperken schaarse bouwgrond, hoge belastingen en trage regelgeving het aanbod in de groeigebieden. Het woonprobleem weerspiegelt daarmee één territoriale onbalans: woningen staan waar weinig mensen wonen, terwijl mensen wonen waar te weinig woningen zijn.