Dit nepnieuws hield Spanje in zijn greep in 2025

In dit artikel:

In Spanje verzamelde factchecker Marc Amorós (La Ventana, Cadena SER) aan het eind van 2025 de meest verspreide bulos — valse berichten die zich razendsnel via sociale media en berichtendiensten verspreidden. Diverse grote gebeurtenissen dat jaar fungeerden als voedingsbodem voor desinformatie: een lokale mishandeling in juli in Torre-Pacheco (Murcia) leidde tot een golf aan anti‑immigrantenverhalen; video’s en foto’s die als vers bewijs werden gepresenteerd, bleken uit andere landen of uit voorgaande jaren te komen.

Het landelijke stroomincident van 28 april veroorzaakte eveneens een stortvloed aan speculatie: van een mysterieuze “atmosferische vibratie” tot sabotage door buitenlandse actoren en zelfs een link met een aflevering van The Simpsons — geen van die claims kon door officiële instanties worden bevestigd. De grote natuurbranden in de zomer leverden ook talloze mythen op, met beschuldigingen over lasers, militaire drones, elektrische auto’s of bewuste brandstichting om grondgebruik te veranderen; ook het gerucht dat blusvliegtuigen nog uit de tijd van Franco stammen bleek onjuist. Internationaal circuleerde bovendien een ongegronde bewering dat hulp‑condooms voor Gaza zouden worden misbruikt om explosieven te maken — een verhaal dat onder meer door uitspraken van prominente figuren werd aangewakkerd, maar waarvoor geen bewijs is gevonden.

Onderzoek van factcheckorganisatie Newtral samen met de Universiteit van Granada laat zien waarom zulke bulos zo aanlokkelijk zijn: onbewuste denkpatronen (bevestigingsvooroordeel, herhaling) en algoritmes versterken verhalen die angst en woede oproepen. Amorós waarschuwt dat nepnieuws inspeelt op emoties en bestaande vooroordelen — daarom blijven kritisch denken en het checken van bronnen onmisbaar om desinformatie tegen te gaan.