Dit zijn de typische kerstgerechten per Spaanse regio

In dit artikel:

Tijdens Kerstmis varieert het Spaanse feestmenu sterk per autonome regio: lokale producten, klimaat en historische invloeden bepalen welk eten centraal staat. Over de hele linie zijn zeevruchten, kazen, ham en turrón vaak aanwezig, maar de hoofdgerechten lopen uiteen van vis en stoofpotten tot langzaam geroosterd speenvarken en lamsvlees. Hieronder een beknopt overzicht per regio met de meest karakteristieke kerstgerechten en de achterliggende culinaire motivaties.

- Andalusië: door de ligging aan Atlantische Oceaan en Middellandse Zee nemen garnalen, langoustines en andere zeevruchten een prominente plaats in. Daarnaast verschijnen stevige stoofpotten (puchero) en gevulde gevogelte- of lamsschotels. Zoetigheden met Moorse wortels, zoals pestiños en alfajores, en lokale polvorones of mantecados worden vaak gecombineerd met sherry uit Jerez.

- Aragón: kersttafels kenmerken zich door kalfsvlees, kardoen met amandelen en kabeljauw. Regionale hapjes uit Teruel (montaditos met ham) en het nougat-achtige dessert guirlache met amandelen en anijs zijn populair.

- Asturië: in deze berg- en kustprovincie spelen zowel vissoepen en zeevruchten als geroosterd geit of lam een rol. Traditionele dikke gerechten zoals fabada en het vleesgerecht cachopo komen voor; cider is een veelgebruikt begeleidend drankje en casadielles is het favoriete zoet.

- Balearen: de eilanden serveren lokale varianten zoals gevulde galetten (coca de Nadal), speenvarken, gevulde kapoen en inktvisgerechten van Menorca. Escaldums (stoof met amandel-saffraansaus) en huisgemaakte turrón behoren tot het dessertaanbod.

- Baskenland: hier ligt de nadruk op verse, kwalitatieve ingrediënten: luxe zeevruchten zoals txangurro, preisoep porrusalda en kabeljauw in pil-pil staan centraal, naast geroosterd lam of geit. Romige walnotensauzen en kastanjes vormen koude-avonddesserts.

- Canarische Eilanden: de kerstkeuken combineert kazen (queso majorero), mojo-aardappelen en zeevruchten als voorgerecht met vleesgerechten zoals gebraden varkenspoot, konijn in salmorejo en geitenvlees. Typische desserts zijn bienmesabe, polvorones de Tejeda en tropisch fruit; afsluitend vaak een likeur of rum met honing.

- Cantabrië: kustproducten domineren samen met stevige bergstoofpotten. Slakken in saus, cocido montañés (stoof met bonen, kool en chorizo) en lokale vis als tarbot horen tot de klassiekers. Torrijas (zoete wentelteefjes) en de lokale orujo zijn gebruikelijke afsluiters.

- Castilië-La Mancha: landelijke, winterse gerechten zoals aubergines uit Almagro, knoflooksoep en langzaam geroosterd speenvarken of lam bepalen het menu. Atascaburras (kabeljauw met aardappel en olie) en marsepein uit Toledo vormen typische gangen en zoete sluitstukken zoals Miguelitos.

- Castilië en León: eenvoudige maar robuuste kerstmaaltijden met vleeswaren (cecina, Ibérico), consommés en geroosterd zuiglam of speenvarken. Regionale polvorones en lokale wijnen of likeuren completeren de maaltijd.

- Catalonië: escudella i carn d’olla (grote stoofpot) op Eerste Kerstdag en canelons op Tweede Kerstdag (gevuld met restvlees en béchamel) illustreren zowel traditie als zuinigheid. Turrón en neulas met cava zijn vaste nagerechten.

- Ceuta en Melilla: door de geografische en culturele positie aan de Afrikaanse kust mengt Marokkaanse en Spaanse keuken zich; specerijen als komijn en saffraan, gerechtjes als briouats, gehaktsoepen en baklava of chebakia tonen die Arabische invloed. Briouats en couscous verschijnen vaak bij families met Noord-Afrikaanse achtergrond.

- Extremadura: kerst draait om de beroemde hammen, lams- en geitenvlees, lokale zachte schapenkazen en producten van de winterse varkensslacht (carne de matanza). Regionale snoeperijen en likeuren zoals Pichín Real worden als afsluiting geserveerd.

- Galicië: de Atlantische ligging maakt zeevruchten dominant—garnalen, spinkrab en kabeljauw—naast stevige soepen zoals caldo gallego en gebraden lam. Tarta de Santiago (amandelcake) is een bekend dessert.

- Madrid: de hoofdstad mengt landelijke en nationale tradities: artisjok met amandelen, pens, zuiglam en besugo al horno (gebakken zeebrasem) zijn klassiekers. Turrones, polvorones en desserts als tocinillo de cielo komen veel voor.

- Murcia: kalkoen in verschillende bereidingen, rijstgerechten en konijn (ajo cabañil) zijn typisch; zoete versterkte wijnen (mistela) en regionale zoetigheden zoals toñas en marsepein uit Moratalla sluiten de maaltijd af.

- Navarra en La Rioja: beide regio’s koesteren kardoen met amandelsaus, kabeljauw en geroosterd speenvarken of lam. Dessertkeuzes variëren van goshua en gedroogd fruit tot compotes, polvorones en marsepein.

- Regio Valencia: lokale delicatesse zijn rode garnalen uit Denia als luxe voorgerecht; gevulde kalkoen of lam en op kerstavond putxero (stoofpot) komen vaak voor. Toetjes bevatten zoete aardappelgebakjes en regionale turrónvarianten, vaak vergezeld van cava uit Requena.

Algemene observaties: kustregio’s zetten tijdens Kerst zwaar in op verse vis en schaal- en schelpdieren; inlandse en bergachtige gebieden neigen naar stevige vleesgerechten en stoofpotten. Historische invloeden—Moorse specerijen in het zuiden, Arabische smaken in Noord-Afrika, de maritieme tradities in het noordwesten—vormen vaak de smaakprofielen. Turrón, polvorones en marsepein fungeren als verbindende zoete elementen die bijna overal terugkeren. Deze regionale verscheidenheid weerspiegelt hoe lokale beschikbaarheid, klimaat en cultuur de Spaanse kerstkeuken uiteen laten lopen, van eenvoudige huiselijke stoofschotels tot feestelijke zeevruchtenbordjes en ambachtelijke desserts.