Erfgenamen van Franco verliezen definitief strijd om historisch landgoed in Galicië

In dit artikel:

Het Spaanse Hooggerechtshof heeft een einde gemaakt aan de jarenlange juridische strijd rond Pazo de Meirás: de erfgenamen van generaal Franco verloren vandaag definitief en het landgoed blijft eigendom van de Spaanse staat. De uitspraak bevestigt unaniem een eerdere beslissing van het provinciale hof in A Coruña en sluit daarmee de procedure die in 2020 begon.

Pazo de Meirás, een statig landhuis in Sada (Galicië), diende als zomerresidentie van Franco. Het pand werd eind 19e eeuw gebouwd voor de schrijfster en aristocrate Emilia Pardo Bazán. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog kwam het in 1938 in handen van Franco via de zogenoemde Junta Pro‑Pazo del Caudillo, een comité dat geld inzamelde om het domein aan hem te schenken. Latere onderzoeken en documentatie wijzen erop dat die overdracht niet louter vrijwillig was: bewoners werden onder druk gezet, omliggende percelen onteigend en ook religieuze en historische voorwerpen uit kerken en openbare gebouwen naar het landgoed gebracht (onder meer romaanse beelden, doopvonten en wandtapijten).

In september 2020 oordeelde een rechtbank in A Coruña al dat het pand niet persoonlijk aan Franco was geschonken maar aan het staatshoofd, en verklaarde de overdracht aan de familie ongeldig. Sinds december 2020 is Pazo de Meirás in handen van de staat, hoewel de familie Franco in hoger beroep bleef gaan totdat de Hoge Raad vandaag de zaak definitief beslechtte.

De uitspraak heeft betekenis voorbij deze ene villa: Pazo de Meirás is een zichtbaar symbool van de privileges van het Franco‑regime en werd door officiële instanties eerder als zodanig bestempeld. Het slot van deze procedure past in bredere Spaanse inspanningen om het verleden te verwerken — onder meer via wetgeving zoals de Ley de Memoria Democrática — en kan andere lopende of toekomstige procedures rond Franco‑bezittingen en historische vergoedingskwesties aanwakkeren.