Gespannen start van Spaans schooljaar: stakingen in negen regio's

In dit artikel:

Het Spaanse schooljaar begint dinsdag voor leraren en ander schoolpersoneel, terwijl de meeste leerlingen pas volgende week terugkeren. De start verloopt in een gespannen sfeer: in Madrid, Catalonië en Andalusië zijn stakingen aangekondigd. Madrid begint op 14 oktober met een staking voor onbepaalde tijd, Catalonië staakt op de eerste schooldag, 8 september, en Andalusië op 11 november. In zes andere regio’s, waaronder Valencia, Aragón en de Balearen, worden acties evenmin uitgesloten. Vakbond CSIF start op 16 september bovendien een landelijke campagne en sluit een algemene staking niet uit.

De bonden zeggen dat de onrust voortkomt uit groeiende werkdruk en achterblijvende middelen. Spanje telt ruim 800.000 leraren; ongeveer 30 procent heeft een tijdelijk contract en hun koopkracht staat onder druk door onder meer hogere woon- en brandstofkosten. Klassen zijn bovendien diverser en complexer geworden. In de Comunidad Valenciana had vorig jaar 24 procent van de basisschoolleerlingen en 23 procent van de leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs geen Spaans paspoort, tegenover respectievelijk 13 en 14 procent tien jaar eerder. In Alicante lag het aandeel op 30 procent.

Ook het aantal leerlingen dat extra ondersteuning nodig heeft, is sterk gestegen. In vier jaar tijd nam dat toe van 272.398 naar 422.631 in het basisonderwijs en van 183.549 naar 298.915 in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het gaat onder meer om kinderen met een beperking, autisme, aandachtsproblemen of een taalachterstand. Veel van hen komen uit kwetsbare gezinnen; volgens het Spaanse statistiekbureau loopt een derde van de minderjarigen risico op armoede of uitsluiting.

Volgens de vakbonden is die diversiteit niet het probleem, maar het gebrek aan extra ondersteuning, kleinere klassen en gespecialiseerde medewerkers. Ze vragen het ministerie onder meer om lagere maximumklassengroottes, regels voor kunstmatige intelligentie, kwaliteitseisen voor particuliere beroepsopleidingen en een plan om scholen tegen toenemende hitte te beschermen. Hoewel het aantal leraren vorig jaar met 1,6 procent groeide terwijl het leerlingenaantal met 0,8 procent daalde, vinden de bonden die uitbreiding onvoldoende. Regionale verkiezingen van de vakbonden in 2026 en 2027 versterken daarnaast hun behoefte om zich duidelijk te profileren.