Haaien in Barcelona: wie is hier nu eigenlijk het gevaarlijkste dier?

In dit artikel:

Een nieuwe tentoonstelling in wetenschapsmuseum CosmoCaixa in Barcelona wil het hardnekkige beeld van haaien als bloeddorstige monsters bijstellen. Wereldwijd sterven jaarlijks ongeveer acht mensen door haaien, terwijl mensen naar schatting honderd miljoen haaien doden. De angst voor de dieren werd volgens Kim McKay van het Australian Museum sterk beïnvloed door de film *Jaws* uit 1975. Haaien jagen doorgaans niet op mensen; beten ontstaan vaak uit verwarring of zelfverdediging. Ook schrijver Peter Benchley en regisseur Steven Spielberg hebben later spijt betuigd van de angst die hun film opriep.

De tentoonstelling, samengesteld door het Australian Museum, toont tien levensgrote haaienmodellen, waaronder een witte haai, tijgerhaai, hamerhaai en de uitgestorven Helicoprion. Bezoekers leren dat haaien al ongeveer 450 miljoen jaar bestaan en daarmee ouder zijn dan dinosaurussen. Meer dan vijfhonderd soorten leven tegenwoordig in de oceanen. Interactieve onderdelen laten onder meer zien hoe hamerhaaien elektrische signalen van levende dieren waarnemen, zelfs wanneer prooien onder het zand verborgen zijn. Bezoekers kunnen daarnaast haaientanden en een megalodonkaak aanraken, haaienhuid voelen en een nagebouwde zeetank bekijken. Er zijn workshops voor kinderen en de mogelijkheid om tussen de haaien te overnachten.

De expositie belicht ook de culturele betekenis van haaien in gemeenschappen rond de Stille Oceaan en het verhaal van Paul de Gelder, die na een aanval als voormalig Australisch marine-duiker juist voor haaienbescherming ging werken. Volgens de samenstellers vormt niet de haai, maar de mens de grootste bedreiging. Ongeveer een derde van alle haaiensoorten wordt bedreigd door overbevissing, bijvangst en de handel in vinnen. Haaien zijn belangrijk voor het evenwicht in zee; zo geldt de tijgerhaai als een soort ‘vuilnisman’ van de oceaan.

De tentoonstelling *Tiburones: los guardianes del océano* is tot en met 26 september 2027 te bezoeken in CosmoCaixa aan de Carrer d’Isaac Newton 26. Het museum is doorgaans dagelijks open van 10.00 tot 20.00 uur. De entree kost 8 euro; kinderen onder de zestien jaar mogen gratis naar binnen.