Hoe de Canarische Eilanden satellieten gaan inzetten tegen bosbranden
In dit artikel:
De Canarische Eilanden zetten satellieten in om natuurbranden beter te voorkomen, te volgen en te analyseren. Het eilandbestuur van Tenerife (Cabildo de Tenerife) gunt een project van 20 miljoen euro aan Telespazio Ibérica in samenwerking met het Astrofysisch Instituut van de Canarische Eilanden; de drie satellieten moeten eind 2028 worden gelanceerd en leveren dagelijks beeldmateriaal van de archipel.
Achtergrond is een groeiend aantal grote branden: in de afgelopen veertig jaar werden 28 grote branden geregistreerd, waarvan de verwoestende brand op Tenerife in 2023 — een zogeheten ‘zesde generatie’-brand die circa 15.000 hectare verbrandde en een perimeter van ongeveer 90 kilometer had — nog vers in het geheugen ligt. Omdat de onderliggende risicofactoren (zoals langdurige droogte en extreme hitte) blijven bestaan, is er behoefte aan meer voorspellende en continue monitoring.
De drie satellieten beschikken over meerdere sensoren: zichtbaar licht voor het normale landbeeld, infrarood om warmte en bodem- of vegetatievocht te detecteren, en thermische camera’s voor oppervlaktemperaturen. Door die data te combineren kunnen risicokaarten worden gemaakt, droge en warme zones eerder worden opgespoord en zowel preventieve maatregelen als inzet tijdens branden beter worden onderbouwd. Volgens betrokkenen richt het project zich vooral op preventie en risicobeoordeling in plaats van alleen op directe bestrijding.
Satellieten hebben bovendien praktische voordelen ten opzichte van drones: ze bieden een veel groter overzicht, zijn niet gebonden aan luchtruimrestricties en kunnen continu boven gebieden meekijken. Er wordt ook gekeken naar tussenvormen zoals HAPS-platforms die lange tijd hoog boven een regio kunnen blijven hangen.
Naast brandbestrijding worden de beelden voor uiteenlopende toepassingen ingezet: precisielandbouw, stadsplanning, monitoring van waterkwaliteit en biodiversiteit, en het opsporen van gevaarlijke materialen zoals asbestdaken. Het Cabildo wordt eigenaar van de satellieten en van alle verzamelde data, die vervolgens voor beleid, onderzoek en lokale toepassingen gebruikt kunnen worden.
Het project erkent dat technologie preventief veel kan betekenen, maar ook dat zeer krachtige ‘zesde generatie’-branden soms nauwelijks te bestrijden zijn en onvermijdelijk evacuaties en het afwachten van weersveranderingen vereisen.