Hoe is het nu in Ceuta, tien weken na de massale binnenkomst van migranten?

In dit artikel:

Tien weken na de massale toestroom vanuit Marokko zijn de grote tentenkampen in Ceuta verdwenen. De politie ontruimde op zondag 11 oktober als laatste het kamp op de explanada van El Guano. De migratiecrisis is daarmee echter niet voorbij: naar schatting verblijven nog ongeveer 15.000 mensen in de Spaanse exclave, die circa 84.000 inwoners telt. Een deel van de migranten keerde terug naar Marokko, terwijl anderen zich in wijken of heuvels verborgen houden.

Op 30 en 31 juli staken naar schatting 72.000 tot 80.000 mensen de grens over, voornamelijk door langs de golfbreker bij El Tarajal te zwemmen. De meesten gingen binnen enkele dagen terug, maar enkele duizenden bleven in Ceuta. Bij de oversteek vielen volgens Spaanse overheids- en mediabronnen minstens 67, mogelijk meer dan tachtig doden door verdrinking of verdrukking.

Tussen eind september en begin oktober werden in twee weken tijd drie grote kampen ontruimd. Eerst maakte de politie een einde aan het kamp op playa de Benítez, waar gevaarlijke bacteriën in het water waren gevonden. Daarna volgde Trampolín, waar ruim 350 agenten werden ingezet en 197 ton afval werd afgevoerd. Bewoners werden naar een opvangcentrum gebracht, waar ze konden kiezen voor registratie en opvang of vrijwillige terugkeer naar Marokko. Volgens de politie zijn sinds 10 augustus 11.026 mensen teruggekeerd, onder wie 10.513 vrijwillig. Hulporganisaties betwijfelen echter of alle terugkeer daadwerkelijk vrijwillig was.

Veel migranten willen geen asiel aanvragen omdat afwijzing volgens het artikel kan leiden tot een inreisverbod voor Spanje en de Europese Unie van vijf jaar. Daardoor vertrekken sommigen liever naar Marokko, ook al hebben ze familie in andere Europese landen. Anderen verdwijnen uit beeld en trekken naar onder meer Los Rosales, Sidi Embarek en El Príncipe of zoeken beschutting in de heuvels. Officiële cijfers over deze groep ontbreken.

De Spaanse regering breidde de opvang uit van ongeveer 2.000 plaatsen eind augustus naar meer dan 7.000 plaatsen op tien locaties. Toch blijft de druk groot, vooral op de jeugdzorg. Ceuta vangt 2.827 minderjarigen zonder begeleiding op. Tot dusver zijn 86 kinderen op het Spaanse vasteland met familie herenigd en 173 naar andere Spaanse regio’s overgebracht; voor 24 kinderen loopt een verzoek tot gezinshereniging in Marokko.

De opvang kost Ceuta naar schatting bijna 8,6 miljoen euro per maand. De stad zegt zonder een extra noodfonds van 40 miljoen euro tegen het einde van het jaar failliet te kunnen gaan. Madrid heeft al een nationaal noodplan van 309 miljoen euro en eerder 25 miljoen euro voor minderjarigen vrijgemaakt, maar de beloofde extra steun laat op zich wachten. De crisis beïnvloedt ook het dagelijks leven van inwoners, hoewel scholen en het ziekenhuis volgens de regering normaal blijven functioneren. Tegelijkertijd helpen buurtbewoners migranten met voedsel, water en kleding.

De grens met Marokko is voorlopig rustig. Koning Mohammed VI waarschuwde dat de samenwerking met Spanje over migratie haar grenzen heeft bereikt, vooral door problemen rond de terugkeer van minderjarigen. Spanje wil de grensbarrière bij El Tarajal permanent aanpassen. Koning Felipe VI en koningin Letizia zouden Ceuta op 13 oktober bezoeken, gevolgd door Melilla een dag later.