Honderden minderjarige migranten verdwijnen spoorloos op de Canarische Eilanden
In dit artikel:
Ruim 500 minderjarige migranten zijn inmiddels spoorloos van de Canarische Eilanden verdwenen. De jongeren — die zonder ouders of wettelijke vertegenwoordiging aankomen en onder voogdij van de regionale overheid staan — vertrekken meestal per boot of vliegtuig richting het Spaanse vasteland en vaak verder Europa in. Dat zoveel minderjarigen van de radar raken wekt ernstige zorg: de eilanden noteren in Spanje de hoogste aantallen verdwenen kinderen en zijn ook de belangrijkste aankomstplek voor ongeleide minderjarigen.
Vertrek gebeurt ondanks formele controles. Er zijn talloze verhalen van jongens die zich verstopten in de machinekamer van een vrachtschip of met gevaarlijke cayuco-bootjes aankwamen en vervolgens wilden doorreizen. Officieel mogen minderjarigen niet zonder toestemming reizen, maar in de praktijk slagen velen erin te vertrekken — soms geholpen door mensensmokkelaars, soms met valse of vervalste documenten. Lokale instanties melden dat valse paspoorten en gekleurde gelamineerde kopieën circuleren; op luchthavens zijn tassen met meerdere valse documenten gevonden. Ook geven sommige jongeren hun papieren af aan smokkelaars in ruil voor een goedkopere overtocht.
De cijfers tonen een breder probleem. In 2024 stonden in Spanje 3.339 minderjarigen onder voogdij van autonome regio’s; van hen verdwenen 2.400, bijna 70 procent. Het nationale meldpunt voor vermisten registreerde dat jaar 2.228 vermiste minderjarigen die minder dan een jaar weg waren, plus 172 die langer vermist waren en ondertussen meerderjarig werden. Op de Canarische Eilanden zelf zijn momenteel circa 4.070 minderjarigen onder voogdij en ongeveer 500 openstaande verdwijningszaken. Exacte aantallen zijn onbetrouwbaar doordat meldingen niet altijd worden gesloten als jongeren terugkeren, dossiers niet worden bijgewerkt wanneer zij elders opduiken, en dubbele registraties tussen politiediensten voorkomen.
De motieven om te vertrekken variëren: werk of avontuur, familiehereniging, ontvluchting van mishandeling of misleiding door smokkelaars. Marokko is met ruime voorsprong het herkomstland van de meeste verdwenen jongeren (bijna 40 procent), gevolgd door Algerije; kleinere groepen komen uit landen als Colombia, Mali, Gambia en Senegal. Bij ruim een vijfde van de gevallen is de herkomst onbekend, wat het beperkte zicht op deze groep onderstreept.
Het geheel wijst op structurele tekortkomingen: opvangcentra kampen met geldgebrek en zijn daardoor slecht in staat toezicht te houden; jongeren mogen de centra vrij verlaten; meldingen van verdwijning worden niet altijd snel opgevolgd. De Spaanse ministeries spreken elkaar tegen over de vraag hoe gemakkelijk vliegverkeer voor minderjarigen is, maar lokale autoriteiten wijzen vooral op vervalste documenten en georganiseerde smokkel. De combinatie van gebrekkige registratie, middelengebrek en georganiseerde criminaliteit zorgt ervoor dat veel van deze kwetsbare jongeren onvindbaar blijven en waarschijnlijk zonder vangnet hun weg zoeken.