Huren voor 20 euro per maand: geen woningcrisis in het Andalusische Marinaleda

In dit artikel:

In het Andalusische dorp Marinaleda wonen mensen al tientallen jaren voor minder dan 20 euro per maand in een gemeentelijke woning. Toekomstige bewoners bouwen hun huis gedeeltelijk zelf. Hun arbeidsuren worden verrekend met de bouwkosten, terwijl de gemeente gratis grond beschikbaar stelt en materiaal en begeleiding betaalt. De resterende kosten lossen zij af in kleine maandbedragen. Pilar Prieto woont sinds 1993 op die manier in haar huis en probeert nu eigenaar te worden, zodat ze het later aan haar zoon kan nalaten.

Volgens burgemeester Sergio Gómez is het systeem geen wonder, maar het resultaat van bewust beleid. Speculatie wordt tegengegaan: grote projectontwikkelaars krijgen geen gemeentelijke steun, woningen mogen niet met winst worden doorverkocht en het dorp kent alleen laagbouw. Gómez, die zijn voorganger Juan Manuel Sánchez Gordillo in 2023 opvolgde, werkt onbezoldigd als burgemeester en betaalt zelf eveneens huur aan de gemeente.

Het woonbeleid komt voort uit de armoede en hoge werkloosheid in Marinaleda aan het einde van de jaren zeventig. Onder Gordillo bezetten inwoners jarenlang een groot landgoed. Nadat de regionale overheid de grond in 1991 kocht, kwam het beheer bij dorpscoöperaties te liggen. Die verbouwen onder meer olijven en groenten en exploiteren een olijfoliemolen en conservenfabriek, die veel inwoners werk bieden. Besluiten worden nog steeds mede genomen tijdens dorps- en buurtvergaderingen.

Bij het gemeentehuis worden momenteel 24 rijtjeshuizen afgebouwd. Ook deze woningen gaan voor 15 tot 20 euro per maand worden verhuurd. Kandidaten moeten minimaal twee jaar in het dorp ingeschreven staan; daarna beoordeelt de gemeente hun persoonlijke situatie. Nieuwe projecten lopen echter vertraging op, omdat Andalusië een regeling voor gemeentelijke aanvragen nog niet heeft opengesteld, ondanks ruim 718 miljoen euro aan nationale woningmiddelen voor 2026-2030.