Kattenkolonie op je terrein na aankoop van een huis in Spanje: wat nu?
In dit artikel:
Wie in Spanje een huis met tuin, grond of een vakantieverblijf koopt, kan te maken krijgen met een bestaande kattenkolonie: groepen zwerfkatten die al jaren een bepaald terrein als thuis gebruiken. Sinds de invoering van Wet 7/2023 voor dierenwelzijn is er voor het eerst duidelijkheid gekomen over wie voor deze dieren moet zorgen en hoe ze beheerd moeten worden.
De wet legt de verantwoordelijkheid voor zogenaamde gemeenschapskatten bij de gemeente. Dit zijn katten die vrij leven maar verbonden zijn aan één plek. Gemeenten moeten deze dieren registreren, chippen, medisch verzorgen en beheren volgens het CER‑model (Captura, Esterilización y Retorno: vangen, steriliseren en terugplaatsen) — het Spaanse equivalent van TNR. Katten worden op diervriendelijke wijze gevangen, gesteriliseerd door een dierenarts en teruggezet op hun oorspronkelijke locatie om territoriale verstoringen en nieuwe problemen te voorkomen. Ook op privéterrein blijft de gemeente verantwoordelijk voor het beheer, maar zij hebben wel medewerking van de eigenaar nodig om CER‑acties uit te voeren (zoals toegang voor vangkooien, vervoer naar sterilisatie of onderhoud van voederplekken).
Voor nieuwe eigenaren betekent dit dat zij niet automatisch de zorgplicht voor de dieren overnemen, maar wel verplicht zijn de gemeente of erkende verzorgers toegang te verlenen. Als een eigenaar actief CER‑werk tegenwerkt, kan hij juridisch als verantwoordelijke worden aangemerkt en moet hij zelf voor chipregistratie, medische zorg en beheer zorgen; nalatigheid kan leiden tot boetes.
Het zomaar verwijderen of verjagen van een kattenkolonie is vrijwel altijd verboden. Alleen in uitzonderlijke gevallen — bijvoorbeeld bij risico’s voor de volksgezondheid, schade aan beschermde fauna of gevaar voor de katten zelf — mag herplaatsing worden overwogen, maar dan zijn technische rapporten en veterinaire begeleiding vereist. Vergiftiging of opzettelijke schade aan dieren is een misdrijf; in beheerde kolonies worden sterfgevallen onderzocht en zijn er al veroordelingen op basis van veterinaire aanwijzingen en autopsies.
Praktische conflicten komen voor, bijvoorbeeld als huiseigenaren honden hebben die achter katten aanjagen. De wet geeft geen prioriteit aan een diersoort; oplossingen liggen bij aanpassingen op het terrein (scheiding van ruimtes, veilige schuilplaatsen) en overleg met de gemeente over voederplekken en rustzones.
In de praktijk beschikken niet alle gemeenten over heldere protocollen of voldoende middelen, waardoor vrijwilligers en buurtbewoners soms zelf ingrijpen of procedures bij de rechter starten. Rechterlijke uitspraken hebben gemeenten inmiddels meerdere keren verplicht alsnog te handelen en toegang tot privéterrein te regelen. De nieuwe wet verandert de benadering: kattenkolonies zijn niet langer louter een privéprobleem maar onderdeel van publiek beheer binnen wettelijke kaders.