Krakers binnen 48 uur uit je huis in Spanje?

In dit artikel:

De Spaanse PP-leider Alberto Núñez Feijóo belooft krakers binnen 48 uur uit woningen te laten verwijderen als hij na de verkiezingen van 29 november premier wordt. Die termijn bestaat echter niet in de huidige Spaanse wet. Feijóo wil daarvoor na de verkiezingen een nieuwe wet invoeren; de uitwerking daarvan legt hij bij Xavier García Albiol, burgemeester van Badalona.

In 2025 werden in Spanje 14.875 gevallen van kraken gemeld, ruim 9 procent minder dan een jaar eerder. Catalonië registreerde de meeste zaken, met 5.913 meldingen. Volgens het ministerie gaat het meestal om leegstaande woningen en veel minder vaak om iemands eigen huis.

De Spaanse strafwet maakt onderscheid tussen twee situaties. Bij allanamiento de morada dringt iemand binnen in een woning die door een ander als privéwoning wordt gebruikt, ook als het om een tweede huis gaat. Dat geldt als huisvredebreuk en kan tot gevangenisstraf leiden. Usurpación betreft het zonder toestemming bezetten van een leegstaand pand en wordt doorgaans bestraft met een geldboete, tenzij sprake is van geweld of intimidatie.

Sinds 3 april 2025 kunnen beide delicten onder voorwaarden via een snelrechtprocedure worden behandeld. Dat betekent niet dat iedere zaak binnen enkele dagen is opgelost of dat een eigenaar automatisch binnen 48 uur zijn woning terugkrijgt. De politie kan zonder rechterlijk bevel ingrijpen wanneer sprake is van een duidelijk delict op heterdaad. Als dat niet kan worden vastgesteld, mag zij niet zomaar binnentreden of zelf een geschil over het gebruiksrecht beslechten. Het tonen van bijvoorbeeld energierekeningen of een huurcontract door bewoners bewijst bovendien niet automatisch dat zij rechtmatig in de woning verblijven. Eigenaren wordt afgeraden betalingen van energierekeningen door krakers te accepteren, omdat die later als bewijs van een rechtmatig verblijf kunnen worden gebruikt.

Particuliere eigenaren kunnen sinds 2018 ook een versnelde civiele procedure starten. De rechter kan bewoners dan vijf dagen geven om een geldige gebruikstitel te tonen en vervolgens ontruiming bevelen. Een huurder die na toestemming is binnengekomen maar niet meer betaalt, is geen kraker. Zo’n ‘inquiokupa’ moet doorgaans via een civiele procedure wegens wanbetaling of het aflopen van het huurcontract worden uitgezet.

Een nieuw huurdecreet van de regering-Sánchez verandert niets aan de strafbaarheid van kraken of aan de snelrechtprocedure. Wel biedt het tot eind 2030 meer bescherming aan kwetsbare huurders zonder alternatief onderdak. Als zij niet betalen, krijgt de overheid maximaal twee maanden om vervangende huisvesting of betaling van de achterstand te regelen. Belangenorganisaties van gedupeerde eigenaren vinden dat hun bescherming daardoor tekortschiet; het decreet moet nog door het parlement worden bekrachtigd.