Nachttreinen naar en vanuit Spanje: een stille comeback
In dit artikel:
Nachttreinen maken in Europa een duidelijke heropleving door: zowel nieuwe startups als gevestigde spoorbedrijven bouwen weer aan langeafstandsnets als alternatief voor korte vluchten. Spanje speelt daarbij zowel als bestemming als als wisselstation een belangrijke rol, vooral via Barcelona‑Sants.
European Sleeper (Nederlands‑Belgisch) is een van de meest tastbare spelers. Sinds 2023 rijdt het bedrijf nachttreinen tussen Brussel, Amsterdam en Berlijn, inmiddels doorgetrokken naar Praag. De ambities zijn groot: vanaf juni 2026 staat een drie‑maal‑per‑weekverbinding Amsterdam/Brussel–Milaan gepland, en er loopt samenwerkingsverkeer Parijs–Berlijn. Op langere termijn is een nachttrein Brussel–Barcelona via Parijs voorzien, waarbij het traject in Frankrijk op hogesnelheidslijnen zou rijden; reizigers uit Spanje zouden dan eerst met AVE of andere hsn‑diensten naar Barcelona‑Sants moeten komen om over te stappen.
De Berlijnse startup Nox kiest voor een ander verkoopargument: volledig afgesloten privécabines, vaak ingehaakt in bestaande treinen van andere operators. Het concept adresseert de veelgehoorde klacht over gedeelde slaapcompartimenten en wordt gepositioneerd als betaalbaar privacyalternatief (basisprijzen vanaf circa €79). Nox mikt op een netwerkstart in 2027 en ziet Barcelona‑Sants als centraal knooppunt, met het doel uiteindelijk circa 99 Europese steden via die hub te verbinden.
De Oostenrijkse ÖBB en hun Nightjet‑diensten vormen nog altijd de ruggengraat van het huidige nachtnetwerk. Nightjet koppelt grote West‑ en Centraal‑Europese steden (onder meer Amsterdam, Parijs, Wenen, München, Zürich, Rome), maar biedt op dit moment geen directe Nightjet‑trein naar Spanje; wie met Nightjet zuidwaarts wil, stapt doorgaans in Frankrijk over op regionale treinen of Intercités de Nuit naar grensstations als Latour‑de‑Carol of Cerbère en reist daar verder naar Catalonië.
Franse en andere initiatieven laten zien dat nachttreinen ook als luxueus alternatief worden gepositioneerd. Het Franse project Midnight Trains wil een “hotelachtige” nachtdienst tussen Parijs en Venetië, maar de uitrol loopt trager dan aanvankelijk aangekondigd en het initiatief bevindt zich in 2026 nog in de planningsfase. Ook de Tsjechische open‑accessspeler Leo Express toont hoe commerciële ondernemingen internationale nachtroutes opzetten; hun project Oostende–Bratislava (start gepland eind 2026) loopt niet via Spanje, maar illustreert de groeiende rol van private spelers.
Actuele situatie en korte termijn: directe nachttreinen vanuit de meeste westerse landen naar Spanje zijn nog beperkt, maar verschillende routes brengen reizigers 's nachts tot aan de Franse grens of grensstations vanwaar regionale verbindingen naar Barcelona en Catalonië vertrekken. European Sleeper en Nox zijn de twee partijen die op korte termijn het meeste potentieel hebben om rechtstreekse nachttreinen of naadloze aansluitingen met Spanje te realiseren (ES rond 2027–2028; Nox vanaf 2027).
Kortom: nachttreinen winnen terrein als duurzaam en comfortabel alternatief voor korte Europese vluchten. Het aanbod is nog versnipperd en in ontwikkeling, maar met zowel staatsbedrijven (ÖBB) als innovatieve ondernemers (European Sleeper, Nox, Leo Express) en plannen voor aansluiting op het Spaanse hogesnelheidsnet, wordt Spanje steeds vaker onderdeel van het hernieuwde nachtnetwerk—meestal via Barcelona‑Sants als sleutelhub.