Negen Europese bizons ingezet tegen bosbranden in het Spaanse binnenland
In dit artikel:
Sinds eind januari graast een kleine kudde van negen Europese bizons (vijf koeien en vier stieren) in het Alto Tajo-natuurpark bij het dorp El Recuenco (provincie Ciudad Real). Rewilding Spain bracht de dieren om drie doelen tegelijk te dienen: het verminderen van brandgevaar door continu begrazing, onderzoeken hoe wisenten zich aanpassen aan een mediterraan landschap en economische impulsen geven aan een sterk dunbevolkt gebied.
De grazende bizons fungeren als een levende brandbestrijding: door struiken en houtige opgroei kort te houden verminderen ze de brandstofvoorraad die in droge periodes tot hevige bosbranden kan leiden. Projectleider Pablo Shapira wijst erop dat veel berg- en bosgebieden dichtgroeien nu traditionele begrazing wegvalt, waardoor herstel van begrazingsprocessen nodig is. Het idee is dat bizons in moeilijk bereikbare terreinen een efficiënte en minder kostbare manier bieden om brandgevoelige vegetatie te beheren.
Het initiatief is tevens een internationaal onderzoeksproject. Wetenschappers van de Universidad del País Vasco, de Universiteit van Manchester en ECONOVO (Universiteit van Aarhus) volgen de dieren met GPS-halsbanden en analyseren mest om gezondheid, stressniveaus en dieet samenstelling in kaart te brengen. Belangrijk is dat de kudde uitsluitend natuurlijk voedsel moet vinden; aanvullend voeren is niet de bedoeling. De uitkomsten worden vergeleken met andere wisentpopulaties in Europa — van Polen en Nederland tot Scandinavië en zelfs Azerbeidzjan — om beter te weten in welke omstandigheden de soort floreert en welke rol grote grazers kunnen spelen bij klimaatbestendige bosherstelprogramma’s.
De Europese bizon (wisent) was ooit wijdverspreid in Europa en is het grootste landzoogdier van het continent. Door zijn graasgedrag kan hij soortenrijke plantenruimte scheppen en bijdragen aan natuurlijke kringlopen (zoals bemesting en het stimuleren van grasgroei). In Spanje lopen al meerdere projecten: het European Bison Conservation Center meldde eerder twee uitgezette kuddes aan de rand van de Montes de Toledo, ook met vergelijkbare beheermotieven. In heel Europa leven naar schatting zo’n 9.500 wisenten, in het wild, in gevangenschap en in semivrijheid.
Voor het dorp El Recuenco biedt de aanwezigheid van de bizons ook kansen: de gemeente hoopt op meer bezoekers, ecotoerisme en werk. Bezoekers moeten daarbij wel rekening houden met veiligheid — wisenten zijn indrukwekkend en wild; afstand houden en rustig gedrag zijn essentieel, vooral bij kuddes met jongen. Rewilding Spain zet dit project in binnen een bredere strategie om natuurprocessen te herstellen en lokale, op natuur gebaseerde economieën te ondersteunen.