Nieuwe verpakkingsregels in Spanje: dit ga je ervan merken

In dit artikel:

De nieuwe Europese verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval geldt sinds 12 augustus ook in Spanje. De regels moeten de hoeveelheid verpakkingsafval in de EU verminderen, verpakkingen beter recyclebaar maken en hergebruik stimuleren. Voor consumenten verandert er voorlopig weinig: supermarkten en afvalcontainers blijven hetzelfde, terwijl producenten en verkopers direct aan strengere eisen voor verpakkingen moeten voldoen.

Een eerste maatregel betreft PFAS, chemische stoffen die vaak worden gebruikt in vet- en waterafstotende voedselverpakkingen. Voor nieuwe verpakkingen die met eten of drinken in contact komen, gelden voortaan Europese grenswaarden. Verpakkingen die al vóór de invoering op de markt waren, mogen nog worden verkocht.

Vanaf 12 februari 2027 moeten horecazaken in Spanje klanten toestaan om koffie, maaltijden en andere afhaalproducten in een eigen geschikte beker of bakje te laten doen. Daarvoor mag geen toeslag worden gevraagd. De precieze hygiënevoorschriften worden nog uitgewerkt. Een jaar later, vanaf februari 2028, moeten afhaalzaken bovendien zelf herbruikbare verpakkingen aanbieden, eventueel via een systeem waarbij klanten die terugbrengen. Kleine bedrijven kunnen onder voorwaarden worden uitgezonderd.

Nieuwe verpakkingen krijgen vanaf augustus 2028 een geharmoniseerd Europees etiket met informatie over de gebruikte materialen. Dezelfde symbolen komen op afvalcontainers, zodat duidelijker wordt waar plastic, metaal en karton thuishoren. Spanje krijgt daardoor niet meteen nieuwe containers; vooral de informatie wordt uniformer.

Vanaf 1 januari 2030 verdwijnen in de horeca veel kleine plastic eenpersoonsverpakkingen voor onder meer ketchup, mayonaise, suiker en koffiemelk. Ook kleine plastic hotelverpakkingen voor shampoo, douchegel en bodylotion vallen dan onder het verbod. Voor zeer kleine horecabedrijven kunnen uitzonderingen gelden als er geen geschikt alternatief is. In datzelfde jaar worden onnodig grote verpakkingen beperkt: dubbele wanden, valse bodems en overbodige lege ruimte in onder meer verzenddozen worden in veel gevallen verboden.

Supermarkten en horecabedrijven waarschuwen dat de omschakeling kosten met zich meebrengt voor nieuwe verpakkingen, logistiek en retoursystemen. Mogelijk worden die deels doorberekend aan consumenten, maar de omvang en timing daarvan zijn nog onbekend. Consumentenorganisaties benadrukken juist de verwachte winst voor afvalreductie en grondstoffengebruik.

Het Spaanse statiegeldsysteem voor plastic flessen en blikjes staat los van deze regels. De invoering is gepland voor november 2026, omdat Spanje zijn inzameldoelen niet haalde, maar de praktische uitwerking is nog niet afgerond en de haalbaarheid van die datum blijft onzeker.