Noodweer aan de Spaanse oostkust kost miljarden. Wat zou voorkomen kosten?

In dit artikel:

Zware regenval en DANA-stormen hebben de afgelopen weken opnieuw grote schade veroorzaakt aan de Spaanse oostkust. In Zuid-Catalonië viel begin oktober plaatselijk meer dan 200 liter regen per vierkante meter in tien uur. Auto’s raakten vast, boerderijen overstroomden en dieren verdronken; de Catalaanse regering stelde 75 miljoen euro noodhulp beschikbaar.

Tijdens DANA Adam kwamen vooral de regio’s Safor en Marina Alta hard onder water te staan. In Forna viel volgens Avamet meer dan 700 liter regen per vierkante meter. In Pego wachtten inwoners op hun daken op redding en in Oliva werden ongeveer tweeduizend campinggasten geëvacueerd. In Cabrera de Mar kwam een vrouw om nadat ze door het water was meegesleurd. De gebeurtenissen vonden plaats kort voor de tweede verjaardag van de verwoestende DANA in Valencia, waarbij meer dan tweehonderd mensen stierven.

De financiële gevolgen van extreem weer lopen sterk op. Het publieke verzekeringsfonds Consorcio verwacht voor de ramp in Valencia alleen al 4,8 miljard euro aan uitkeringen. De totale schade ligt hoger. Voor stormen in Andalusië en Extremadura werd bovendien 1,8 miljard euro aan Europese steun aangevraagd. Volgens het ministerie MITECO bedroeg de schade door alle vormen van extreem weer, waaronder droogte en hitte, in 2025 circa 12 miljard euro.

Daartegenover staat veel minder geld voor preventie. De nationale plannen tot 2027 voorzien in ongeveer 2 miljard euro voor overstromingsmaatregelen, terwijl bouwbedrijven ruim 3,3 miljard euro noemen. Brancheorganisatie Seopan schat dat in tien jaar 19 miljard euro nodig is voor onder meer betere stadsafwatering, sterkere dammen en beschermende infrastructuur. Onderzoek van Swiss Re wijst erop dat zulke investeringen wereldwijd twee tot zeven keer meer kunnen opleveren dan ze kosten.

In het door de ramp getroffen Valencia trekt het ministerie voorlopig 530 miljoen euro uit voor waterwerken, overstroombare zones en herbebossing. De regionale regering vraagt 2,4 miljard euro, onder meer voor een nieuwe dam. De uitvoering verloopt echter traag.

Klimaatverandering vergroot het risico: DANA’s en stortregens zijn volgens MITECO in vijf jaar met 15 procent toegenomen, terwijl het Middellandse Zeegebied sneller opwarmt dan het wereldgemiddelde. Ook wonen 2,7 miljoen Spanjaarden in overstromingsgebieden. De schade hangt daardoor niet alleen af van het weer, maar ook van ruimtelijke ordening, waarschuwingen en de kwetsbaarheid van bewoners.