Onderzoek toont aan: deze Spaanse zones zijn cruciaal voor haaien in de Middellandse Zee

In dit artikel:

Het aantal haaien in de Middellandse Zee loopt al jaren terug: van de 45 hier voorkomende soorten is meer dan de helft bedreigd en sommige soorten zijn met meer dan negentig procent afgenomen. De IUCN noemt haaien een van de meest bedreigde zeediergroepen. Volgens Marc Aquino van project COTI zijn overbevissing, vervuiling en verlies van leefgebied door opwarming de belangrijkste oorzaken. Haaien spelen een cruciale rol in het ecosysteem doordat zij zieke en zwakke dieren verwijderen en zo de voedselketen helpen reguleren.

Nieuw onderzoek van het Institut de Ciències del Mar en het Museo Nacional de Ciencias Naturales brengt in kaart welke delen van de Spaanse kust nog essentieel zijn voor haaien. De studie, die het gebied van Blanes tot Cartagena bestrijkt, identificeert drie sleutelzones: de Catalaanse kust (met diepe onderwatercanyons die als schuil- en kraamgebied dienen), de Golf van Alicante en de kust van Almería (belangrijke migratieroutes). Projectleider Joan Navarro benadrukt dat die zones respectievelijk vooral dienen voor voedsel en bescherming of als doorgangsgebieden voor langeafstandszwervers.

Wetenschappers werkten nauw samen met vissers: hun lokale kennis hielp bij het vangen, merken en vrijlaten van dieren. Onder andere werden haaien uitgerust met rugzenders en pop‑up‑zenders om duikgedrag en verplaatsingen vast te leggen; er werden genetische monsters genomen van soorten zoals de blauwe haai en makreelhaai om populatieconnectiviteit te onderzoeken. Zeven diepzeehhaaien (Hexanchus griseus), een langzaam groeiende en daardoor extra kwetsbare soort, en zeven maanvissen kregen zenders om bewegingen in verschillende waterlagen te volgen.

Onderzoeker Elena Fernández wijst erop dat veel gedrag nog onduidelijk is en dat kennis over routes en leefgebieden noodzakelijk is om effectieve beschermingsmaatregelen te ontwerpen. COTI wil visserij en natuurbescherming dichter bij elkaar brengen: door vistuig en visdieptes aan te passen kan bijvangst worden verminderd. Het project, ondersteund onder meer door het Zoo van Barcelona en de Generalitat de Catalunya, hoopt dat de verzamelde data leiden tot vervolgonderzoek en betere bescherming van haaien in de Middellandse Zee.