Op het systeem van Adif dat bij Urda faalde, werd het hardst bezuinigd

maandag, 16 november 2026 (12:33) - InSpanje

In dit artikel:

Adif, de Spaanse spoorbeheerder, koos in 2021 voor een opvallend goedkope offerte van Thales voor de vernieuwing van de beveiliging en seinen op de hogesnelheidslijn Madrid-Sevilla. Het contract was begroot op 108,4 miljoen euro, maar Thales bood het werk aan voor 77,5 miljoen euro. Concurrenten Siemens en CAF zaten veel dichter bij de begroting.

Uit aanbestedingsdocumenten blijkt dat Thales onder meer voorstelde de software van slechts drie van de tien centrales van het LZB-beveiligingssysteem te vernieuwen. De centrale bij Urda viel daardoor buiten de vernieuwing, tests en controles. Op dit onderdeel werd volgens El Confidencial 72 procent bespaard. Ook op het alternatieve ASFA-systeem, dat treinen bij een uitval van LZB moet beschermen, werd stevig bezuinigd.

Op 28 oktober viel de centrale bij Urda uit, waardoor het LZB over 63 kilometer niet werkte en zes treinen stil kwamen te staan. Een Iryo-trein stond bij het station van Urda stil. Een achteropkomende AVE van Renfe kreeg opdracht het LZB uit en weer aan te zetten en vervolgens met normale snelheid verder te rijden. De trein botste daarna op de Iryo-trein; 69 mensen kwamen om. Of de niet-vernieuwde software aan de ramp heeft bijgedragen, is nog niet vastgesteld. Adif onderzoekt dat. De toenmalige transportminister Óscar Puente wees eerder op een computerstoring en noemde de verkeersleiding van Adif de belangrijkste verantwoordelijke.

Ook het onderhoudscontract werd aan Thales gegund, voor 56,8 miljoen euro: ongeveer 20 procent onder de begroting. Een intern rapport zou hebben gewaarschuwd dat het budget te laag was voor de 34 jaar oude lijn en dat er in totaal 780 miljoen euro tekort was voor onderhoud. Adif ontkent dat dit rapport bestaat. De Guardia Civil en een onderzoeksrechter onderzoeken de ramp; daarnaast onderzoekt het Europees Openbaar Ministerie mogelijke fraude met EU-geld. Thales en Hitachi Rail, dat de spooractiviteiten van Thales in 2024 overnam, willen niet reageren.

De vernieuwing moest het verouderde LZB vervangen door het Europese ERTMS, maar liep vertraging op door een mislukte aanbesteding, een juridische procedure en problemen bij de uitvoering. Volledige ingebruikname wordt nu op zijn vroegst begin 2026 verwacht.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Eelco Heinen (VVD) over appjes aan DENK: ‘Ik heb ze niet verwijderd!’