Oud-premier Zapatero verdachte in omstreden redding airline Plus Ultra
In dit artikel:
De voormalige Spaanse premier José Luis Rodríguez Zapatero is officieel als verdachte aangemerkt in het onderzoek naar de controversiële staatssteun aan luchtvaartmaatschappij Plus Ultra. Rechtbankrechter José Luis Calama van de Audiencia Nacional heeft Zapatero opgeroepen om op 2 juni te verschijnen. Tegelijkertijd voerde de economische recherche UDEF huiszoekingen uit, onder meer in het kantoor van de oud-premier en bij drie aan het onderzoek gelinkte bedrijven.
De zaak draait om de toekenning van 53 miljoen euro steun in 2020 door de regering-Sánchez uit het staatsfonds voor strategische bedrijven, een maatregel die vanaf het begin veel kritiek kreeg omdat Plus Ultra relatief klein was en voornamelijk verbindingen met Midden- en Zuid-Amerika onderhield. Wat aanvankelijk een politieke discussie was, is nu een strafrechtelijk onderzoek: de rechter ziet aanwijzingen voor onder meer witwassen, beïnvloeding, valsheid in geschrifte en deelname aan een criminele organisatie. Centraal staat de vraag of delen van de staatssteun via internationale financiële constructies zijn weggesluisd, mogelijk met banden naar Venezuela.
De link met Zapatero ontstond sterker na de arrestatie in december van zakenman Julio Martínez Martínez, een bekende van de oud-premier. Martínez’ adviesbureau Análisis Relevante had zakelijke relaties met Plus Ultra en zou op het moment van de staatssteun nog vorderingen op de maatschappij hebben gehad; bij hem werd ruim 300.000 euro contant aangetroffen. Zapatero heeft toegegeven dat hij via Análisis Relevante betalingen ontving voor internationaal advieswerk (in Spaanse media genoemd: circa 450.000 euro) en dat het marketingbedrijf van zijn dochters facturen naar Martínez’ onderneming stuurde. Hij houdt vol dat de werkzaamheden legitiem waren en ontkent betrokkenheid bij de beslissing de steun toe te kennen.
Nieuw bewijs uit Zwitserland verscherpte het onderzoek: daar kijkt men naar de Nederlands-Zwitserse financier Simon Leendert Verhoeven, die via verschillende vennootschappen kredieten aan Plus Ultra zou hebben verstrekt. Omdat justitie vermoedt dat staatsmiddelen onderdeel zijn geweest van internationale transacties met criminele trekken, ligt de zaak nu bij de Audiencia Nacional.
Politiek heeft de ontwikkeling grote impact: de Partido Popular gebruikt de aantijgingen om de regering-Sánchez onder druk te zetten, en voor Zapatero — jarenlang een invloedrijk PSOE-figuur — hangt er een zware schaduw boven zijn reputatie. Plus Ultra zelf vliegt nog en heeft recent routes uitgebreid, maar kende financieel zwakke jaren; begin 2025 was het eigen vermogen negatief, al tonen voorlopige cijfers herstel.