Paus waarschuwt Spanje voor opkomst ultrarechts
In dit artikel:
Paus Leo XIV heeft in een onderhoud op 17 november in het Vaticaan de Spaanse bisschoppen gewaarschuwd voor de opkomst van ultrarechtse ideologieën in Spanje. Tijdens de bijeenkomst met negen leden van het uitvoerend comité van de Spaanse bisschoppenconferentie (CEE) uitte hij zijn zorg dat extreemrechtse groeperingen proberen invloed te krijgen op katholieken en de Kerk voor politieke doeleinden willen inzetten, zo melden bronnen aan El País.
De spanning spitst zich vooral toe rond migratiebeleid. De Spaanse bisschoppen steunen al langer pogingen om honderdduizenden ongedocumenteerde migranten te regulariseren en schaarden zich eind januari achter het regularisatieplan van premier Pedro Sánchez — een maatregel waartegen de ultrarechtse partij Vox fel protesteert. Afgelopen zomer escaleerden de conflicten al toen in Jumilla (regio Murcia) een motie van PP en Vox islamitische feestdagen verbood in een gemeentelijke sporthal; de bisschoppen noemden dat discriminatie, waarna Vox-leider Santiago Abascal de motieven van de kerkelijke leiding in twijfel trok en suggereerde dat belangen als publieke financiering of misbruikdossiers meespelen.
De verwijten werden scherper: de secretaris-generaal van de CEE, César García Magán, bestempelde Vox als erfgenamen van het franquisme, en de aartsbisschop van Tarragona zei dat een xenofoob geen echte christen kan zijn. Tegelijk lag er druk rond de kwesties van seksueel misbruik: het overleg over schadevergoedingen voor slachtoffers zat anderhalf jaar vast omdat de CEE weigerde compensatie te betalen aan honderden slachtoffers die zij niet geloofwaardig achtte. Na het Vaticaanbezoek kregen de bisschoppen volgens bronnen de duidelijke opdracht om het dossier snel te schikken; op 8 januari trok de CEE haar eerdere tegenstand in en bereikte een akkoord met de regering om alle slachtoffers te compenseren.
Achtergrond van de pauselijke waarschuwing zijn ook georganiseerde digitale aanvallen door ultraconservatieve netwerken — zowel binnen als buiten Spanje — die eerder kandidaten en critici onder vuur namen, onder meer met verwijzingen naar misbruikzaken in landen als Peru. Zulke netwerken opereren internationaal (Verenigde Staten, Mexico, Peru, Spanje) en verzetten zich tegen de progressieve koers van paus Franciscus op thema’s als migratie en sociale rechtvaardigheid. Volgens Vaticaanse bronnen geeft die ervaring mede uitleg waarom Leo XIV de groei van ultrarechts in Spanje als een reële bedreiging ziet.
In Spanje, waar de Kerk historisch nauw verweven was met de staat, maakt deze ontwikkeling het debat extra beladen. Mogelijke plannen voor een pausbezoek aan Spanje in juni — nog niet bevestigd — spelen mee in de politieke sensitiviteit en bepalen mede het strategische tempo van Rome.