PISA-rapport Spanje: hardere terugval van rijkste leerlingen dan armste

In dit artikel:

Het Spaanse onderwijs presteert volgens het nieuwste PISA-rapport over de hele linie duidelijk slechter dan tien jaar geleden. Spaanse scholieren verloren in die periode 16 punten voor wetenschappen, 29 voor wiskunde en 45 voor leesvaardigheid. Ook sinds de vorige meting in 2022 gingen de scores verder omlaag. De daling is groter dan gemiddeld in de OESO-landen.

Opvallend is dat de rijkste 25 procent van de leerlingen relatief het sterkst achteruitging. Hun scores daalden met 12,6 punten in wetenschappen, 24,2 in wiskunde en 33 in leesvaardigheid. Bij de armste leerlingen bedroeg de daling respectievelijk 4,5, 10,5 en 15,1 punten. Daardoor is de onderwijsongelijkheid iets kleiner geworden, niet door vooruitgang van arme leerlingen, maar doordat zij hun niveau beter wisten vast te houden. Het Spaanse ministerie van Onderwijs en de OESO hebben nog geen duidelijke verklaring voor dit patroon.

Leesvaardigheid vormt het grootste probleem, vooral bij lange teksten en het combineren van informatie uit meerdere bronnen. OESO-onderzoeker Tue Halgreen ziet een mogelijk verband met de opkomst van smartphones rond 2015. Daarnaast blijkt uit het rapport dat Spaanse jongeren veel AI-tools gebruiken voor samenvattingen, onderzoek en huiswerk. Landen met veel AI-gebruik scoren gemiddeld slechter, al kan zorgvuldig gebruik volgens Halgreen ook voordelen hebben.

Er zijn ook lichtpunten: Spaanse leerlingen scoren relatief hoog op nieuwsgierigheid, doorzettingsvermogen en het gevoel erbij te horen. Vooral dat laatste is sterker ontwikkeld dan gemiddeld in Europa en de OESO. Het ministerie wil deze bevindingen benutten voor nieuw onderwijsbeleid.