Rechtbank Den Haag legt beslag op Spaans cultuurinstituut Cervantes in Utrecht
In dit artikel:
Op 19 maart gaf de rechtbank in Den Haag toestemming om beslag te leggen op een pand dat verbonden is aan het Instituto Cervantes in Utrecht. Het gebouw — een monumentaal pand uit 1913 tegenover de Domtoren, sinds 1992 in gebruik door het Cervantes‑instituut en naar schatting zo’n tien miljoen euro waard — is tijdelijk in beheer genomen door het fonds Blasket Renewable Investments. Blasket zoekt op die manier betaling van een deel van de schuld die voortvloeit uit een arbitragezaak van Eurus Energy (gelieerd aan Toyota Tsusho) tegen Spanje.
De beslaglegging werd Spanje op 20 april gemeld en vier dagen later daadwerkelijk uitgevoerd. In officiële documenten staat het pand geregistreerd als eigendom van het Instituto Español de Emigración. Schuldeisers onderzoeken nu of het mogelijk is het gebouw openbaar te veilen als Madrid blijft weigeren te voldoen.
De achtergrond van het geschil ligt in Spaanse beleidswijzigingen tussen 2012 en 2014, toen steunregelingen voor wind- en zonneparken werden teruggeschroefd. Buitenlandse investeerders zoals Eurus betoogden dat die wijzigingen hun rendementen ondermijnden. In 2016 spande Eurus een zaak aan bij het internationale arbitragehof ICSID, dat het bedrijf in maart 2021 gelijk gaf en een substantieel schadebedrag toekende. Spanje heeft de vonnissen niet nagekomen, waarop schuldeisers in meerdere landen beslag legden.
Nederland sluit hiermee aan bij eerdere acties in het Verenigd Koninkrijk, België, Australië, Singapore en de Verenigde Staten. In het VK zijn al Spaanse culturele en onderwijsgebouwen in beslag genomen en bankrekeningen geblokkeerd; in België en de VS liggen grote bedragen vast (onder meer honderden miljoenen euro’s). Het ICSID heeft in meerdere claims tegen Spanje al miljarden aan vorderingen erkend.
De zaak raakt Spanje zowel financieel als symbolisch: het gaat om culturele instellingen die als visitekaartje dienen, terwijl de rente en bijkomende kosten de druk op Madrid opvoeren. De Spaanse regering blijft stellen dat sommige arbitrale uitspraken in strijd zouden zijn met Europees recht. De komende maanden zal duidelijk worden of Spanje alsnog betaalt of dat crediteuren hun beslag uitbreiden.