Regularisatie migranten Spanje: half miljoen krijgt kans, maar chaos dreigt

In dit artikel:

Een koninklijk decreet dat op 14 april 2026 is goedgekeurd moet vanaf vandaag honderden duizenden ongedocumenteerde mensen in Spanje uitzicht bieden op legalisatie. De regering schat dat ongeveer een half miljoen migranten in aanmerking komen; het is de grootste regularisatie in 21 jaar. Doel van de maatregel is tweeledig: tekorten op de arbeidsmarkt bestrijden (sectoren als landbouw en zorg worden expliciet genoemd) en zwartwerk terugdringen zodat meer sociale premies betaald worden en mensen betere bescherming krijgen.

Wie zich kan melden
De regeling is bedoeld voor wie uiterlijk 31 december 2025 ten minste vijf maanden onafgebroken in Spanje verbleef, geen strafblad heeft en geen lopende uitzettingsprocedure tegen zich heeft. Bewijs van verblijf kan geleverd worden met gemeentelijke inschrijving (empadronamiento), energierekeningen of medische dossiers; een arbeidscontract is niet verplicht. Aanvragen kunnen sinds 16 april online worden ingediend en vanaf 20 april ook persoonlijk bij immigratiekantoor (extranjería). De deadline is 30 juni 2026; de regering belooft een afhandeltermijn van drie maanden en geeft aan dat aanmelding direct recht geeft om te werken.

Praktische problemen en drukte
De praktische uitvoering stuit echter op grote hindernissen. Consulaten van Marokko in steden als Madrid, Barcelona en Almería ervaren enorme druk omdat veel Marokkaanse aanvragers een strafblad uit Marokko met apostille moeten aanleveren. Beelden van lange rijen circuleren op sociale media; consulaten zetten extra capaciteiten in, maar de druk blijft hoog. Tegelijk wijzen begeleidende organisaties erop dat legalisatie slechts een eerste stap is: erkenning van diploma’s, vaste huisvesting en stabiele banen blijven uitdagend.

Politiek en vakbondskritiek
Politieke tegenstand is fel. De oppositie vreest dat de maatregel een aantrekkingskracht zal uitoefenen, dat regio’s onvoldoende zijn betrokken en dat de korte termijn onrealistisch is. Vox stapt naar het Hooggerechtshof om het decreet aan te vechten. Binnen de ambtenaren van de immigratiediensten bestaat acute vrees voor overbelasting: vakbonden CSIF en UGT dreigen met stakingen vanaf 21 april omdat enkele honderden medewerkers naar verwachting tienduizenden dossiers moeten verwerken. De regering wil digitaliseren en personeel inzetten, maar concrete extra aantallen zijn nog niet bekend.

Wat staat er op het spel
Voor betrokken migranten betekent een groene streep op papier toegang tot werk en sociale zekerheid en mogelijk een stabieler leven voor henzelf en hun kinderen. Voor Spanje kan de maatregel structurele voordelen geven door arbeidstekorten te lenigen en belastingopbrengsten te vergroten. Het succes zal uiteindelijk afhangen van de uitvoerbaarheid: capaciteit bij consulaten en immigratiekantoor, eventuele stakingen en de snelheid van vervolgtrajecten bepalen of de ambitieuze stap daadwerkelijk resultaat oplevert. In een verdeeld Europa kiest Spanje hiermee bewust voor een omvangrijke binnenlandse regularisatie.