Russische gasolie op Spaanse markt: miljoenenfraude via Marokko blootgelegd
In dit artikel:
Russische gasolie weet ondanks het EU-importverbod van februari 2023 via tussenstappen toch Europa binnen te stromen: de ladingen worden omgekat als ‘Marokkaans’ en gaan via Marokkaanse havens en de Canarische Eilanden naar Spanje. Volgens El Periódico en maritieme data arriveerde op 22 januari de tanker Paxoi (Cypriotische vlag) in Las Palmas vanaf Tanger en loste 5.500 ton gasolie; vergelijkbare leveringen door schepen als Kefalonia en Naxos II zijn de afgelopen twee jaar minstens veertien keer in Las Palmas geregistreerd. In totaal werd zo ongeveer 78.700 ton gasolie in de Canarische Eilanden gelost.
De handel werkt via transshipments: grote volumes worden in de Oostzee of Baltische Zee geladen, overgezet op kleinere schepen nabij Tanger en vervolgens ingevoerd in Spanje, vaak via Gran Canaria. Officieel komt de brandstof uit Marokko, maar analyses door instanties zoals het Instituut voor Strategische Studies van de Zwarte Zee en Amerikaanse inlichtingendiensten wijzen erop dat het om Russische producten gaat. Marokkaanse dieselexporten naar Spanje stegen volgens de gegevens van nul in 2020 naar 671.000 ton in 2025 (waarvan 123.000 ton in twee maanden), en maritieme registers tonen dat in 2025 meer dan een miljoen ton Russische diesel in Marokkaanse havens arriveerde.
De Spaanse autoriteiten (ONIF en het ministerie van Financiën) onderzoeken de zaak. Oliemaatschappij Repsol heeft scherp geklaagd dat Russische diesel nog steeds op de Europese markt verschijnt en dossiers bij nationale en Europese instanties neergelegd. Ook internationale actoren en commentatoren hebben hun bezorgdheid geuit. Een deel van de schepen zou tot de zogenaamde ‘dark fleet’ behoren: vaartuigen met dubieuze eigendom, valse vlaggen en soms op sanctielijsten. Namen die opduiken zijn onder meer Chariot Tide, Papillon en Stanislav Govorukhin.
De onderschepte brandstof belandt deels op het Spaanse vasteland en in tankstations, soms zonder dat afnemers weten dat het gesanctioneerde producten zijn; prijzen liggen vaak veel lager (tot circa 0,60 euro per liter onder markt). Milieuorganisaties waarschuwen bovendien voor extra risico’s door gebrek aan toezicht en technische mankementen. De zaak illustreert hoe sancties kunnen worden omzeild en onderstreept de behoefte aan strengere monitoring van transshipments en scheepsregistraties.