Samaín in Galicië: terug naar de oorsprong van Halloween

In dit artikel:

In Galicië wordt in de nacht van 31 oktober Samaín gevierd, een traditie die ouder is dan het moderne Halloween en vaak wordt verbonden met de oude Kelten. De naam komt waarschijnlijk van het Gaelische ‘Samhain’, dat ‘einde van de zomer’ betekent. Het feest markeert het einde van de oogst en het begin van de winter. Volgens de overlevering is dan de grens tussen de wereld van de levenden en die van de doden het minst duidelijk.

In de oorspronkelijke vieringen hielden druïden ceremonies bij vuren en in bossen. Mensen droegen dierenhuiden en maskers om geesten te misleiden, deden spelletjes zoals appel duiken en gebruikten schedels en uitgeholde knollen met kaarsen om de doden de weg te wijzen. Veel van deze gebruiken veranderden later. Ierse emigranten brachten de traditie in de 19e eeuw naar de Verenigde Staten, waar ze uitgroeide tot het commerciële Halloween. Zo maakten pompoenen plaats voor de vroegere knollen.

In Galicië groeit de belangstelling voor Samaín opnieuw, mede als tegenreactie op het sterk vercommercialiseerde Amerikaanse feest. De heropleving begon ruim dertig jaar geleden dankzij Rafael López Loureiro, die regionale tradities onderzocht en promootte. Hoewel de hedendaagse viering niet hetzelfde is als de oude Keltische rituelen, blijven elementen zoals verkleedpartijen, lichtjes en gebruiken die aan ‘trick or treat’ doen denken bestaan. In landelijke gebieden wordt de dood vaak op een speelse manier benaderd.

Rond 31 oktober en 1 november zijn er in heel Galicië optochten, vreugdevuren en activiteiten met uitgeholde pompoenen. In Allariz, in de provincie Ourense, trekt het evenement ‘Allariz de Medo’ bezoekers met versierde straten, de processie van de Santa Compaña en een Samaín-festival. Het evenement loopt van 27 oktober tot 1 november. Over de precieze herkomst van de naam bestaat geen volledige overeenstemming; naast ‘einde van de zomer’ worden ook betekenissen als ‘vergadering’ en verwijzingen naar zaden of zalm genoemd.