Satellietbeelden waarschuwen: Doñana-wetlands dreigen binnen 61 jaar te verdwijnen

In dit artikel:

Onderzoekers van de Universidad de Sevilla waarschuwen dat de marisma’s van Nationaal Park Doñana (Andalusië) in de komende decennia sterk kunnen krimpen of zelfs grotendeels verdwijnen als er niets verandert. Aan de hand van Sentinel‑2-satellietbeelden en een speciaal ontwikkelde AI‑algoritme analyseerden zij wateroppervlak en bodemvocht tussen 2005 en 2024. Deze tijdreeks laat zien dat ongeveer 15% van de natte grond sinds 2005 verdwenen is, waarvan ruim 13% verlies na 2010 samenhangend met warmere jaren en minder neerslag; illegale grondwateronttrekking blijkt ook een belangrijke factor.

Op basis van de waargenomen trends schatten de onderzoekers dat, bij ongewijzigd beleid en klimaat, de marisma nog circa 61 jaar kan blijven bestaan (rond 2086 zonder noemenswaardige natte zones). In een pessimistischer scenario treedt grootschalig verlies al binnen zo’n 45 jaar op; in het meest gunstige scenario kan het moeras onder sterk verbeterde omstandigheden tot ongeveer 175 jaar behouden blijven. De uitkomst hangt dus sterk af van hoe snel en rigoureus maatregelen worden genomen.

De onderzoekers doen meerdere concrete aanbevelingen: sluit illegale waterputten en verscherp toezicht op grondwatergebruik; stimuleer waterzuinige landbouw door gewassen en irrigatietechnieken aan te passen; herstel aangetaste zones door waterbindende vegetatie terug te zetten en de relatie tussen oppervlaktewater en grondwater te herstellen; en benut gezuiverd afvalwater vaker voor landbouw en natuurherstel.

Doñana heeft de belangrijkste moerasgebieden van Europa en is cruciaal voor duizenden vogeltellingen, broed- en overwinterplekken, en staat op de werelderfgoedlijst. De studie toont ook dat nieuwe satelliet- en AI-technieken veranderingen in wetlands eerder en preciezer kunnen detecteren, wat beleidsmakers en beheerders de kans geeft gerichter in te grijpen voordat het ecosysteem onherstelbaar verslechtert.