Spaanse familie onteigend voor Microsoft-datacenter: 2 euro per vierkante meter voor grond die 25 euro waard was

In dit artikel:

In Aragón, de Spaanse regio rond Zaragoza, worden op grote schaal datacenters gepland door onder meer Microsoft en Amazon. De regionale regering van de Partido Popular en Vox ziet de projecten als motor voor economische groei en heeft ze aangemerkt als projecten van algemeen belang. Daardoor kunnen gronden versneld worden onteigend en krijgen bedrijven belastingvoordelen.

Dat raakt onder andere de familie Garza. Microsoft wil op hun 16,5 hectare grond een van drie datacenters bouwen, als onderdeel van een investering van 2,9 miljard euro. De familie wees in eerste instantie een bod van 25 tot 30 euro per vierkante meter af, omdat de locatie naast een winkelcentrum en een snelgroeiende woonwijk volgens hen meer waard is. Toen de onderhandelingen in 2025 opnieuw begonnen, werden ze gewaarschuwd dat onteigening zou volgen als ze niet akkoord gingen. In september verklaarde de regering het project van algemeen belang.

De voorlopige vergoeding bedraagt slechts twee tot vijf euro per vierkante meter. Die is gebaseerd op een taxatie die Microsoft liet uitvoeren. In de nabijgelegen gemeente La Muela betaalde Microsoft eerder 57 euro per vierkante meter voor grond die vrijwillig werd verkocht. De familie heeft een eigen waardebepaling ingediend, maar zegt al maanden geen reactie te hebben gekregen. De regionale overheid stelt dat de procedure nog loopt en dat bij aanhoudende onenigheid de provinciale onteigeningscommissie beslist.

De Garza’s betwijfelen bovendien of voor de gebouwen wel de volledige 16,5 hectare nodig is en zeggen niet bij de planvorming te zijn betrokken. Ze hebben klachten ingediend bij het regionale milieu-instituut INAGA en het Openbaar Ministerie. Microsoft zegt dat de waardering door een onafhankelijke deskundige volgens de wet is uitgevoerd. Ook omwonenden en tientallen milieu- en buurtorganisaties maken bezwaar tegen de drie geplande Microsoftlocaties in Zaragoza, La Muela en Villamayor de Gállego.

Volgens de bezwaarmakers zijn de milieugevolgen en het energieverbruik onderschat. Het datacenter in Zaragoza krijgt een vermogen van 1.846 megawatt en kan jaarlijks 16.170 gigawattuur verbruiken. Daarmee zou Microsoft de op één na grootste stroomverbruiker van Aragón worden. Critici vrezen extra druk op een al zwaar belast elektriciteitsnet, hogere energiekosten en de aanleg van veel nieuwe zonne- en windparken. Een studie van de Universiteit van Zaragoza voorspelt dat alle geplande datacenters de regionale stroomvraag vijf- tot vijftienmaal kunnen verhogen en tot 37 procent van het landbouwareaal voor hernieuwbare energie kan vergen.

Ook de locatie in Zaragoza ligt onder vuur, omdat daarvoor volgens de bezwaarmakers ongeveer duizend bomen bij natuurgebied Pinares de Venecia moeten worden gekapt. Zij verzetten zich daarnaast tegen een belastingvrijstelling van naar schatting 140 miljoen euro. Microsoft belooft ongeveer 300 banen per centrum, maar tegenstanders vinden dat overschat en wijzen erop dat een door Microsoft gefinancierd rapport vooral in andere Spaanse regio’s economische effecten voorspelt. Volgens hen profiteren daardoor vooral bestaande techcentra en energiebedrijven, terwijl Aragón zelf de lasten van de energietransitie draagt.