Spanje gaat op 29 november vervroegd naar de stembus

In dit artikel:

De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft maandag het parlement ontbonden en vervroegde verkiezingen uitgeschreven voor zondag 29 november. Hij informeerde koning Felipe VI een dag eerder. Het besluit wordt dinsdag 6 oktober officieel gepubliceerd, waarna de wettelijke verkiezingsperiode van 54 dagen begint.

De directe aanleiding is een zware nederlaag van de coalitieregering in het Congres van Afgevaardigden. Twee maatregelen tegen de woningcrisis kregen geen meerderheid, nadat Junts zich bij de rechtse partijen PP, Vox en UPN had aangesloten. Een van de voorstellen moest de bescherming tegen bepaalde huisuitzettingen tot 2030 verlengen. De stemming onderstreepte de kwetsbare positie van de minderheidsregering, die afhankelijk is van regionale partijen. Hoge huren en stijgende huizenprijzen hebben bovendien tot groeiende maatschappelijke onvrede en protesten geleid.

Sánchez verdedigde het beleid van zijn coalitie, maar erkende dat hervormingen zijn blijven liggen en dat de regering fouten heeft gemaakt. Hij zegt een nieuw, breder mandaat nodig te hebben en presenteert de verkiezingen als een keuze tussen voortzetting van progressief beleid en een volgens hem ultrarechtse regering van PP en Vox.

De rechtse partijen reageerden positief op de aankondiging. PP-leider Alberto Núñez Feijóo zei dat kiezers eindelijk opnieuw kunnen stemmen; Vox-leider Santiago Abascal waarschuwde tegelijk dat de uitslag onzeker blijft. Een recente peiling, afgenomen vóór de nederlaag over het woningbeleid, zette de PP op 31,6 procent, PSOE op 27,4 procent en Vox op 18,4 procent. De eerste peilingen na de politieke crisis moeten uitwijzen of de verhoudingen zijn veranderd.

Links staat voor organisatorische problemen. De partijen rond Sumar vormen een nieuw samenwerkingsverband, Frente Amplio, maar vicepremier Yolanda Díaz doet niet mee als kandidaat. Podemos blijft voorlopig buiten het verbond en wil eigen voorverkiezingen houden. Die verdeeldheid kan links zetels kosten, omdat het Spaanse kiesstelsel grotere partijen per provincie bevoordeelt.

Als geen van de grote blokken een meerderheid behaalt, kunnen regionale partijen zoals Junts, ERC, PNV en EH Bildu opnieuw de doorslag geven. De campagne begint officieel op 13 november. Naast wonen zullen koopkracht, immigratie, publieke voorzieningen en de economie belangrijke thema’s worden.