Spanje heeft niet alleen een wooncrisis, maar ook een emancipatiecrisis
In dit artikel:
In Spanje woont driekwart van de 20‑ tot 29‑jarigen nog bij hun ouders: volgens OESO‑cijfers 76 procent — alleen Zuid‑Korea (82%) en Italië (79%) scoren hoger. Ter vergelijking: het Europese gemiddelde is 54 procent en in Denemarken slechts 12 procent. Nederlandse jongeren verlaten gemiddeld op 23‑jarige leeftijd het ouderlijk huis, Belgische op 26‑jarige leeftijd; veel Spanjaarden zijn op die leeftijden nog lang niet vertrokken.
Datajournalist en wetenschapper Kiko Llaneras betoogt dat dit probleem geen kwestie van cultuur of mediterrane familiewaarden is, maar structureel. Een belangrijk teken daarvan is de snelle verslechtering: het aandeel 25‑ tot 34‑jarigen dat nog thuis woont steeg van 35 procent in 2013 naar 48 procent nu — te snel om culturele veranderingen als verklaring te gebruiken. Llaneras wijst op drie concrete oorzaken: een acuut tekort aan studentenhuisvesting (slechts 5 procent van Spaanse studenten woont in een studentencomplex), een bewust gespreide universitaire infrastructuur waardoor veel studenten dicht bij huis kunnen studeren en dus niet hoeven verhuizen, en hoge woonkosten die verhuizen financieel onhaalbaar maken.
Zelfs universitaire studenten blijven massaal bij hun ouders wonen: 61 procent woont nog thuis, een van de hoogste percentages in Europa. De gevolgen reiken verder dan individuele situaties: beperkte verhuisbereidheid remt arbeidsmobiliteit, het uitstellen van samenwonen en gezinsvorming draagt bij aan Spanje’s lage geboortecijfers, en wie nooit zelfstandig woont bouwt later vermogen op. Bovendien ondermijnt het het proces van volwassenwording voor een hele generatie.
Als oplossingsrichting pleit Llaneras naast algemene bouw van sociale huurwoningen voor een gerichte investering in studentenhuisvesting: een afgebakend probleem met relatief snel effect, aldus zijn voorstel. Zolang jongeren financieel niet zelfstandig kunnen wonen, blijft ook hun sociale en economische zelfstandigheid beperkt — met consequenties voor werk, demografie en sociale mobiliteit in Spanje.