Spanje heeft weer volle stuwmeren, maar het probleem is niet opgelost
In dit artikel:
Herhaalde zware regenbuien hebben de Spaanse stuwmeren de afgelopen tijd opgevuld tot gemiddeld meer dan 83% van de capaciteit — een record voor dit seizoen — en hebben de acute waterstress in veel gebieden tijdelijk verlicht. Die opluchting is echter ongelijk verdeeld: bekkens in het zuidoosten, delen van Andalusië en sommige gebieden in Catalonië blijven ver onder het landelijke gemiddelde, zo blijkt uit gegevens van embalses.net.
Experts waarschuwen dat het beeld bovengronds misleidend is. Grondwaterherstel verloopt veel trager dan het vullen van reservoirs; ongeveer 44% van het Spaanse grondwater verkeert volgens recente waterbeheerplannen in slechte staat, met name in de Guadiana- en Segura-bekkens en delen van Catalonië. Bovendien verslechtert de waterkwaliteit: in 2024 konden naar schatting 257.000 mensen in honderden gemeenten geen kraanwater drinken vanwege te hoge nitraatwaarden, grotendeels terug te voeren op intensieve landbouw en veeteelt. Droge periodes vergroten dergelijke vervuilingsproblemen doordat de verdunning afneemt.
Een belangrijke dynamiek is bovendien dat overvloed vaak meer vraag oproept. Onderzoekers zoals Jorge Rodríguez-Chueca (Universidad Politécnica de Madrid) wijzen op een terugkerend patroon: tijdens natte periodes breiden irrigatie, industriële activiteiten en groene stadsprojecten uit, en nieuwere, efficiëntere irrigatietechnieken kunnen paradoxaal genoeg juist leiden tot vergroting van het geïrrigeerde areaal. Daardoor stijgt het totale waterverbruik en slinkt de buffer voor de volgende droge fase. Klimaatonderzoek (ERICC-2025, in opdracht van het ministerie voor Ecologische Transitie) plaatst water dan ook als een kernrisico voor Spanje; droogte beïnvloedt 26 van de 51 belangrijkste klimaatrisico’s, van landbouw en energie tot biodiversiteit, toerisme en volksgezondheid.
De boodschap van deskundigen is duidelijk: volle reservoirs bieden tijdelijk lucht, maar geen structurele oplossing. Nu is het moment om beleid te verscherpen en langetermijnmaatregelen door te voeren — zuiniger watergebruik, grootschaliger hergebruik van gezuiverd afvalwater, gerichte ontzilting waar zinvol, en modernisering van verouderde infrastructuur — om te voorkomen dat elke natte periode opnieuw leidt tot uitbreiding van het verbruik en een terugkeer naar schaarste. Zonder zulke aanpassingen blijft Spanje gevangen in de cyclus van overvloed en tekort.