Spanje komt met miljardenpakket tegen energiecrisis door Iran-oorlog
In dit artikel:
De regering van premier Pedro Sánchez heeft vrijdag twee koninklijke besluiten met in totaal 80 maatregelen goedgekeurd om de economische gevolgen te dempen van de oorlog rond Iran, die de energieprijzen en de inflatie in Spanje onder druk zet. Voor het pakket wordt ongeveer 5 miljard euro vrijgemaakt.
De kernmaatregelen richten zich op het verlagen van energiekosten voor huishoudens en bedrijven. Belangrijkste stappen zijn een tijdelijke verlaging van belastingen op energie en de opschorting van de belasting op elektriciteitsproductie (IVPEE), waardoor de producentenlast afneemt en de stroomprijs omlaag kan. Ook wordt de btw op aardgas, pellets en brandhout verlaagd naar 10 procent.
Voor butaan en propaan – veelgebruikte gasflessen in plattelandsgebieden en oudere woningen – geldt bovendien een prijsplafond om verdere prijsstijgingen voor huishoudens te voorkomen. Het Spaanse energiebureau IDAE wijst erop dat miljoenen huishoudens op deze vormen van energie zijn aangewezen, vooral buiten de grote steden.
Specifieke steun is gereserveerd voor brandstofintensieve sectoren zoals transport, landbouw, visserij en toerisme, zodat hogere brandstofkosten niet direct doorwerken in prijzen van transport en voedsel. Voor bedrijven komen er kortingen, meer flexibiliteit en belastingaftrekken voor investeringen in duurzame technologieën — zoals zonnepanelen, laadpalen en warmtepompen — om zowel de concurrentiepositie te ondersteunen als de energietransitie te stimuleren.
Sociaal vangnetten zijn verlengd: het sociale energietarief (bono social eléctrico) blijft gelden tot eind 2026 voor huishoudens met lage inkomens, gepensioneerden met minimumuitkering en grote gezinnen die aan de inkomensnormen voldoen. Energieleveranciers mogen deze huishoudens bovendien niet afsluiten bij betalingsproblemen.
Arbeidsrechtelijk voert de regering een ontslagverbod in voor bedrijven die staatssteun ontvangen, voor ontslagen die verband houden met de energiecrisis. Dit is bedoeld om te voorkomen dat steun wordt gebruikt om personeelskosten te verminderen.
Op de woningmarkt bevat een apart besluit een huurbevriezing: huurovereenkomsten die in 2026 aflopen mogen bij verlenging twee jaar lang niet vrij worden verhoogd; aanpassingen zijn alleen mogelijk volgens de inflatie (IPC). Naar schatting betreft dit circa 600.000 contracten. De maatregel kwam onder druk van coalitiepartner Sumar en moet nog door het parlement.
In de praktijk moeten deze maatregelen de stijging van rekeningen en pompkosten afremmen en kwetsbare groepen beschermen, terwijl ze tegelijkertijd extra regels opleggen voor verhuurders en bedrijven. Bronnen: El País en El Mundo.