Spanje op de klimaattop COP31 in Turkije: schone stroom hoog op agenda

In dit artikel:

In de Turkse kustplaats Antalya is COP31 begonnen, de VN-klimaattop die tot en met 20 november duurt. Vertegenwoordigers van bijna tweehonderd landen bespreken er hoe het Klimaatakkoord van Parijs in concreet beleid kan worden omgezet. Spanje wordt vertegenwoordigd door vicepremier en minister van Ecologische Transitie Sara Aagesen. Premier Pedro Sánchez ontbreekt, mede omdat Spanje zich voorbereidt op vervroegde parlementsverkiezingen op 29 november. Ook vier geselecteerde Spaanse jongeren maken deel uit van de delegatie.

Spanje onderhandelt binnen de gezamenlijke Europese lijn. Eurocommissaris Wopke Hoekstra voert namens de EU het woord, samen met het Ierse voorzitterschap van de Raad. De EU doet op deze top geen nieuwe financiële toezeggingen aan ontwikkelingslanden. Wel blijft de afspraak uit 2024 staan om de internationale klimaatfinanciering uiterlijk in 2035 te verhogen tot minstens 300 miljard dollar per jaar.

Madrid legt vooral de nadruk op elektrificatie met schone stroom. Turkije wil het aandeel elektriciteit in het wereldwijde energieverbruik verhogen van ongeveer 20 procent naar 35 procent in 2035, een voorstel dat Australië steunt. Spanje vindt dat die extra elektriciteit duurzaam moet worden opgewekt. Het land heeft daarvoor een relatief sterke uitgangspositie: in 2025 kwam ruim 55 procent van de Spaanse stroomproductie uit hernieuwbare bronnen. Verder pleit Spanje voor meer internationale samenwerking, wetenschappelijke uitwisseling, een eerlijke energietransitie en extra aandacht voor aanpassing aan klimaatverandering. Door zijn ligging aan de Middellandse Zee wordt het land sterk geraakt door hitte, droogte, kustafkalving en andere gevolgen van opwarming.

De verwachtingen over de top zijn bescheiden. De VN erkent inmiddels dat de grens van 1,5 graden opwarming waarschijnlijk wordt overschreden. Olieproducerende landen proberen verwijzingen naar die doelstelling af te zwakken en nieuwe IPCC-rapporten uit te stellen, terwijl de Verenigde Staten zich uit het klimaatakkoord hebben teruggetrokken. Spanje wil juist dat het slotakkoord het einde van fossiele brandstoffen benoemt.

VN-klimaatchef Simon Stiell waarschuwde bij de opening dat eerdere toppen vooral doelen hebben vastgelegd, maar dat uitvoering achterblijft. Spanje noemt COP31 daarom de ‘top van de uitvoering’. De organisatie van de top is bovendien ongebruikelijk: Turkije is gastheer en voorzitter, terwijl Australië de formele onderhandelingen leidt. Meer dan 85 regeringsleiders en bijna driehonderd ministers worden verwacht; de leiders komen op 11 en 12 november bijeen.

Spaanse milieuorganisaties als Ecologistas en Acción, Greenpeace, WWF en SEO/BirdLife zijn sceptisch. Zij vinden dat de afbouw van fossiele brandstoffen te traag verloopt en vrezen opnieuw een gemiste kans. Op 20 november moet blijken of COP31 daadwerkelijk tot meer uitvoering leidt.