Spanje op rand van black-out vóór grote storing: paniekmaatregel redde elektriciteitsnet

In dit artikel:

Op 31 januari 2025 raakte het Spaanse elektriciteitsnet rond 11.00 uur abrupt uit balans toen in één minuut ongeveer 1.600 megawatt aan zonne-energie het systeem instroomde. Netbeheerder Red Eléctrica greep op het scherpst van de snede in: technici instruerden energiebedrijven zoals Iberdrola om windparken onmiddellijk stil te leggen en schakelden in één keer grote capaciteit uit om een totale black‑out te voorkomen. Interne gesprekken, die recent bij de Senaat kwamen en door El Mundo zijn gepubliceerd, tonen dat de situatie zo kritiek was dat Spanje bijna automatisch van het Europese net via Frankrijk zou loskomen; volgens betrokkenen was het puur geluk dat dat niet gebeurde.

De onthullingen tasten eerdere overheids- en Red Eléctrica‑verklaringen aan waarin de stroomstoring van 28 april als uitzonderlijk werd voorgesteld. Al langer bestond er zorg over de onvoorspelbare schommelingen door massale groei van zonnepanelen. Diezelfde dag waarschuwde Endesa dat kerncentrale Ascó in Catalonië bijna uitviel—een gebeurtenis die het systeem mogelijk definitief had doen instorten.

Toezichthouder CNMC onderzoekt nu Red Eléctrica en sluit boetes tot 60 miljoen euro niet uit. Kritiek richt zich op het gebrek aan opvolging van evaluatieverzoeken na de januariondaling en op de vraag of Spanje voldoende voorbereid is op de uitdagingen van de energietransitie en de stabiele integratie van grootschalige hernieuwbare bronnen. Zoals een technicus zei: “Het was een zeer kritieke situatie.”