Spanje pakt in 2025 recordaantal jihadisten op
In dit artikel:
Spanje arresteerde in 2025 in totaal 112 personen in verband met jihadisme — het hoogste aantal sinds de dodelijke treinbombardementen van 11 maart 2004 — waarvan 12 buitenlands. Politiediensten voerden 64 antiterroristische acties uit, meer dan in voorgaande jaren (81 arrestaties in 2024 en 78 in 2023). De operaties waren grotendeels preventief en gericht op het vroegtijdig tegengaan van radicalisering; nationale en regionale eenheden werkten samen en burgers leverden daarvoor vaak signalen aan.
CITCO-directeur Javier Marín plaatst de stijging in een breed geopolitiek kader en wijst erop dat intensievere operationele inzet en continue informatie-analyse bijdragen aan het hogere aantal aanhoudingen. De meeste arrestaties concentreerden zich in Catalonië en Madrid; provincies met de meeste detenties zijn Barcelona (28), Madrid (13), Valencia (10) en Melilla (9). Steden als Badalona, Santa Coloma de Gramanet en Gandía gelden als hotspots.
Een opvallende ontwikkeling is de groeiende rol van online radicalisering. Jihadistische netwerken werven steeds vaker via sociale media en zelfs via videogames, waarbij jonge gebruikers worden benaderd in ogenschijnlijk onschuldige digitale omgevingen. De Spaanse eenheid voor het verwijderen van illegale content (UNECI) haalde in 2025 bijna 2.000 jihadistische berichten gericht op jongeren en circa 5.400 links offline. De politie waarschuwt voor de kwetsbaarheid van kinderen onder 14 jaar, die vaak niet strafrechtelijk kunnen worden vervolgd.
De opkomst van kunstmatige intelligentie verergert die trend: extremistische groeperingen gebruiken bijvoorbeeld geautomatiseerde chatbots om sneller en gerichter propaganda te verspreiden. Hoewel veel personen werden aangehouden, zit minder dan de helft van hen daadwerkelijk vast; dat hangt samen met de uiteenlopende aard en zwaarte van de delicten binnen de brede terrorismewaardering, waardoor niet alle verdachten tot langdurige detentie leiden.
Een andere pijler in de bestrijding is internationale samenwerking, vooral met Marokko's DGST; gezamenlijke acties leidden dit jaar tot de ontmanteling van cellen en het oprollen van twee geplande aanslagen, inclusief inbeslagname van wapens en explosieven. Naast jihadisme groeit ook de aandacht voor extreemrechtse dreigingen: in Castellón werd dit jaar een cel van The Base ontmanteld. CITCO houdt zowel islamistische als extreemrechtse radicalisering nauwlettend in de gaten vanwege ideologieën die maatschappelijke ontwrichting nastreven.
Kortom: het stijgende aantal arrestaties weerspiegelt zowel een verhevigde dreigingsbeleving en geopolitieke druk als intensievere opsporings- en preventiemaatregelen, met een nieuw digitaal front waarin jongeren en AI cruciale aandachtspunten vormen.