Spanje sluit luchtruim voor militaire vluchten rond oorlog Iran
In dit artikel:
Spanje heeft het eigen luchtruim gesloten voor militaire vliegtuigen die direct of indirect betrokken zouden zijn bij de Amerikaanse en Israëlische operatie tegen Iran. De regering presenteert die stap als uitzonderlijk en principieel: Madrid wil niet meewerken aan een aanval zonder een internationaal mandaat van bijvoorbeeld de VN, NAVO of EU.
Premier Pedro Sánchez maakte het besluit bekend in het parlement. Alle vluchtplannen die met de operatie samenhangen — inclusief die van tankvliegtuigen die andere toestellen bijtanken — worden geweigerd. De maatregel geldt niet alleen voor toestellen die zouden vertrekken van de Amerikaanse bases in Rota (Cádiz) en Morón (Sevilla), maar ook voor vliegtuigen van andere NAVO-landen die bij de actie betrokken zijn. Alleen vliegtuigen in nood mogen wel landen of door het Spaanse luchtruim vliegen.
De beslissing valt samen met intensieve gesprekken tussen Madrid en Washington in de aanloop naar de aanval van 28 februari. De Verenigde Staten hadden onderzocht of zware bommenwerpers tijdelijk op Morón gestationeerd konden worden; Spanje weigerde omdat er geen internationaal mandaat was. Daardoor moesten Amerikaanse tankvliegtuigen die al in Spanje waren, vertrekken — ongeveer vijftien toestellen werden verplaatst naar bases in Frankrijk en Duitsland — en nemen bommenwerpers vanuit RAF Fairford langere routes om het Spaanse luchtruim te omzeilen.
Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben een deel van die capaciteit overgenomen: het VK gaf toestemming voor gebruik van RAF Fairford voor missies die als defensief zijn bestempeld, en Frankrijk huisvest tankvliegtuigen op Istres-Le Tubé bij Marseille zodat bijtanken boven de Middellandse Zee mogelijk blijft. De Spaanse stap kan de bilaterale relatie met de VS onder druk zetten; Washington waarschuwde eerder dat landen die Amerikaanse operaties belemmeren mogelijk met handelsmaatregelen te maken krijgen.
Tegelijkertijd houdt Madrid vast aan zijn NAVO-verplichtingen. Amerikaanse torpedobootjagers in Rota hebben bijvoorbeeld geholpen bij het onderscheppen van Iraanse raketten richting Israël en Turkije. Spanje onderhoudt ook een Patriot-luchtverdedigingsbatterij in Turkije en stuurde het fregat Cristóbal Colón naar de oostelijke Middellandse Zee om Cyprus te beschermen na droneaanvallen uit Libanon.
De regering zoekt zo een moeilijke balans tussen het weigeren van deelname aan een volgens haar illegale aanval en het blijven nakomen van militaire en politieke verplichtingen binnen NAVO en EU. Veiligheidsexperts waarschuwen dat deze evenwichtsoefening kwetsbaar kan worden als het conflict met Iran verder escaleert.