Spanje telt nog honderden beren: dit is hun overlevingsgeheim

In dit artikel:

Bruine beren trekken al minstens 175.000 jaar door de bergen van Noord-Spanje, en nieuw onderzoek laat zien waarom ze zo goed bestand zijn tegen grote klimaatschommelingen: hun kaak paste zich steeds subtiel aan het beschikbare voedsel aan. Bioloog Anneke H. van Heteren en haar team analyseerden bijna 200 berenkaken, van fossielen tot exemplaren van levende dieren, en ontdekten dat beren in koude periodes een krachtiger kauwapparaat hadden met een langere kiezenrij, terwijl beren in warmere tussenijstijden juist een compactere kaak en andere hefboomwerking ontwikkelden. Die afwisseling viel steeds samen met klimaatveranderingen.

In Spanje leven nu twee bruine-berenpopulaties. In het Cantabrisch Gebergte groeide het aantal dieren van nog maar 80 tot 100 begin jaren negentig naar ongeveer 370, maar die groep is nog steeds opgesplitst in twee genetisch van elkaar gescheiden delen en geldt daarom als ernstig bedreigd. In de Pyreneeën leeft een tweede, grensoverschrijdende populatie van circa 130 dieren die zich over Spanje, Frankrijk en Andorra verspreidt en de laatste jaren verder groeit.

Volgens de onderzoekers bleef de bruine beer juist overeind omdat hij geen specialist werd zoals de uitgestorven holenbeer of de sterk op vlees gerichte ijsbeer. Door zijn brede, allesetende dieet kon hij met kleine anatomische aanpassingen blijven meebewegen met veranderende omstandigheden. Dat maakt de studie niet alleen interessant voor het verleden, maar ook relevant voor de huidige klimaatopwarming, al verloopt die veel sneller dan vroegere natuurlijke schommelingen.