Spanje ziet vliegtuiguitstoot harder groeien dan enig ander groot EU-land

In dit artikel:

De CO2-uitstoot van het vliegverkeer in Spanje is sinds de coronapandemie sterker gegroeid dan in enig ander groot Europees land. Internationaal toerisme, budgetmaatschappijen en nieuwe verbindingen met Amerika hebben het luchtverkeer ruim boven het niveau van 2019 gebracht. Volgens onderzoek van Transport & Environment (T&E) kan een geplande investering van 12,9 miljard euro in twaalf Spaanse luchthavens die groei verder aanjagen.

Vier luchthavens — Madrid-Barajas, Barcelona-El Prat, Palma de Mallorca en Málaga-Costa del Sol — waren in 2025 samen verantwoordelijk voor 66 procent van de uitstoot van vluchten vanuit Spanje. Juist daar staan grote uitbreidingen gepland. Volgens T&E kunnen de projecten bij deze vier luchthavens samen 35 miljoen ton extra CO2 veroorzaken, ongeveer evenveel als de jaarlijkse uitstoot van Portugal. Alleen de uitbreiding van Madrid-Barajas zou over 25 jaar 23 miljoen ton extra uitstoot opleveren.

T&E onderzocht twintig grote Europese luchthavens en vergeleek hun uitbreidingsplannen met de CO2-uitstoot die volgens klimaatdoelen nog is toegestaan. Geen enkele luchthaven blijft binnen dat budget, ook niet wanneer rekening wordt gehouden met zuinigere vliegtuigen en schonere brandstoffen. Málaga zou zijn volledige budget binnen acht jaar hebben opgebruikt. Volgens T&E wegen extra vluchten, landingsbanen en terminals zwaarder dan de verwachte technologische verbeteringen. De grootste overschrijdingen worden overigens voorzien bij de luchthavens van Lissabon, Porto en Dublin.

De timing is volgens de milieuorganisatie extra problematisch. De Europese luchtvaart zou in 2026 al het resterende CO2-budget voor de doelstelling van maximaal 1,5 graad opwarming verbruiken; het budget voor 1,7 graad zou in 2033 op zijn. Spanje moet uiterlijk eind september het zogeheten DORA-plan goedkeuren, waarin de investeringen van luchthavenbeheerder Aena voor de komende jaren worden vastgelegd.

Madrid krijgt met 4,5 miljard euro het grootste deel van de investering. De capaciteit moet daar stijgen van 70 naar 90 miljoen passagiers per jaar. Barcelona krijgt 1,8 miljard euro in de periode 2027-2031, als onderdeel van een groter plan met onder meer een nieuwe satellietterminal en een langere startbaan. Málaga ontvangt 1,5 miljard euro om door te groeien naar 36 miljoen passagiers per jaar. Op Mallorca is de terminalrenovatie al begonnen. Ook Alicante, Valencia, Bilbao, Ibiza, Menorca, Lanzarote en de twee luchthavens op Tenerife zijn in het plan opgenomen, maar voor sommige locaties ontbreken nog concrete bedragen.

T&E en de Spaanse partnerorganisatie Ecologistas en Acción roepen regeringen op uitbreidingen die niet binnen het klimaatbudget passen tegen te houden. Ze pleiten daarnaast voor het afbouwen van belastingvoordelen voor de luchtvaart, een kerosinebelasting, btw op vliegtickets en meer steun voor schonere vervoersalternatieven.