Straat van Gibraltar verdwijnt op termijn: Spanje en Marokko weer één?

In dit artikel:

Een internationaal team van Portugese en Duitse geologen heeft met een geavanceerd 3D‑model aangetoond dat zich onder en nabij de Straat van Gibraltar een actieve subductiezone ontwikkelt. In hun studie, gepubliceerd via de Geological Society of America, laten ze zien dat de Mediterrane lithosfeer wegduikt onder de Atlantische plaat. Dat proces kan zich naar het westen uitbreiden, waardoor de groei van de Atlantische Oceaan uiteindelijk stopt en de oceaanbodem weer kan sluiten.

De onderzoekers, onder wie professor João Duarte (Universiteit van Lissabon), schatten dat Europa en Afrika op termijn — in de orde van tien-twintig miljoen jaar — weer met elkaar verbonden kunnen raken wanneer de huidige zeestraat verdwijnt. Dit idee krijgt steun uit het geologische verleden: tijdens de Messinische crisis (ongeveer 5,9–5,3 miljoen jaar geleden) droogde de Middellandse Zee vrijwel helemaal op en bestond er even een landverbinding tussen Spanje en Marokko totdat de zee later herstelde.

Naast continentale hereniging wijzen de wetenschappers op bredere gevolgen: de “invasie” van subductie kan een belangrijk mechanisme zijn bij het ontstaan van nieuwe subductiezones in Atlantische-type oceanen en kan leiden tot de vorming van een nieuwe, seismisch en vulkanisch actieve gordel vergelijkbaar met de Pacifische Ring van Vuur. Hoewel de tijdschalen enorm zijn, verschaft dit onderzoek cruciale inzichten in de lange termijn tektonische evolutie van de aarde.