Terugkeer Puigdemont naar Spanje nog slechts kwestie van tijd

In dit artikel:

De terugkeer van Carles Puigdemont naar Spanje is juridisch een stuk dichterbij gekomen. Het Spaanse Constitutionele Hof heeft bepaald dat de amnestiewet ook op de voormalige Catalaanse regiopresident moet worden toegepast. Daarop trok rechter Pablo Llarena de nationale arrestatiebevelen tegen Puigdemont en twee voormalige ministers in. Het Spaanse Hooggerechtshof moet de uitspraak echter nog bestuderen. Zolang zijn zaak niet definitief is afgesloten, blijft Puigdemont in België en keert hij niet terug.

Puigdemont woont sinds zijn vertrek uit Spanje in oktober 2017 in Waterloo. Hij vluchtte kort na het verboden onafhankelijkheidsreferendum van 1 oktober, gevolgd door een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring. Madrid zette de Catalaanse regering af en vervolgde verschillende separatistische leiders. Negen van hen kregen gevangenisstraffen, die in 2021 gedeeltelijk werden kwijtgescholden. Puigdemont wist uitlevering te voorkomen nadat hij in Duitsland en later op Sardinië was aangehouden. In augustus 2024 verscheen hij onverwacht in Barcelona, waarna hij opnieuw naar België wist te ontkomen.

De amnestiewet was bedoeld voor Catalanen die door het onafhankelijkheidsproces met justitie in aanraking kwamen. Het Hooggerechtshof vond aanvankelijk dat Puigdemont buiten de wet viel, omdat hij ervan wordt verdacht overheidsgeld voor het referendum te hebben gebruikt. Het Constitutionele Hof verwierp die uitleg, waardoor sluiting van zijn zaak mogelijk wordt.

Zijn terugkeer heeft bovendien grote politieke gevolgen. Spanje houdt op 29 november vervroegde verkiezingen en Puigdemonts partij Junts wil de verwachte media-aandacht mogelijk benutten. Puigdemont zegt dat hij het moment vooral in het belang van Catalonië wil kiezen en niet uit electorale overwegingen. In oktober zijn verschillende symbolische data beschikbaar, waaronder de negende verjaardag van zijn vertrek. Binnen de onafhankelijkheidsbeweging bestaat echter twijfel over een terugkeer tijdens de campagne. ANC-voorzitter Lluís Llach vreest dat rechtse partijen als PP en Vox die kunnen aangrijpen in hun campagne tegen premier Pedro Sánchez.