Tien ongewone Spaanse kersttradities die je waarschijnlijk nog niet kent

In dit artikel:

Spanje verstopt achter kerstverlichting en jamón een veelheid aan lokale gewoonten die per regio sterk van elkaar verschillen. Tien opvallende tradities illustreren hoe religie, oude seizoensrituelen en volksverhalen de feestdagen kleur geven.

In Beas (Huelva) speelt het dorp elk jaar het kerstverhaal na met dorpsbewoners als figuranten; de levende kerststal trekt duizenden bezoekers en benadrukt de lokale gemeenschapsbinding. Op Mallorca klinkt op kerstavond in kathedraal La Seu het middeleeuwse Canto de la Sibila — een vrouwenzang over het Laatste Oordeel die door UNESCO als immaterieel erfgoed is erkend en de ceremonie een tijdloze sfeer geeft.

In het noorden brengen regionale figuren de cadeaus: in Baskenland en Navarra is dat Olentzero, een oude kolenbrander die op 25 december snoep en geschenken achterlaat; in Galicië doolt de reusachtige Apalpador door de dorpen om kinderen te controleren en castagnes te geven, terwijl Asturië L’Angulero kent, een visserachtige weldoener die angulas en hulp uitdeelt. Deze personages combineren voorchristelijke zonnewendetradities met sociale zorg.

Catalonië kent de speelse Caga Tió — een beschilderde boomstam die vanaf december “gevoed” wordt en op kerstavond door kinderen met stokken wordt aangeslagen zodat hij snoep laat vallen. Dicht bij Madrid, in Braojos de la Sierra, herleven op kerstavond middeleeuwse herdersdansen (Pastorela) in traditionele kledij, terwijl in Jerez de la Frontera de zambombas al weken van tevoren buurtfeesten met trommels, wijn en canciones ontsteken en toeristen aantrekken.

Ibi (Valencia) verandert op 28 december tijdens Els Enfarinats in een speels anarchistisch toneel: verklede mannen voeren een absurdistische “coup” uit met meel, eieren en nepboetes — een omkering van de orde als uitlaatklep. Op de Canarische eilanden worden op stranden grote hogueras ontstoken; families zingen en springen soms symbolisch over vlammen voor geluk. Ten slotte besluit de Roscón de Reyes — een gekonfijte krans met een verstopt beeldje en boon — de feestperiode: wie het figuurtje vindt is koning, wie de boon krijgt betaalt volgend jaar de taart.

Samen tonen deze gebruiken hoe variatie, gemeenschapszin en een mix van heidense en christelijke wortels Spanje in december een rijke, verrassende traditiekaart geven.