Tieners zonder mobiel op Camino de Santiago: digitale detox voor jongeren

In dit artikel:

Zeven jongeren (14–18) liepen afgelopen week vanaf Sarria een vijfdaagse etappe van de Camino de Santiago zonder mobiele telefoon, sociale media of geld. De tocht maakte deel uit van Desconecta en el Camino, een initiatief van psycholoog Gonzalo Soria dat nu vijf jaar bestaat en in Spanje bekendstaat als therapeutische aanpak tegen digitale overbelasting bij tieners.

Tijdens de pelgrimstocht waren digitale apparaten verboden; alleen ’s avonds kregen deelnemers enkele minuten toegang tot een analoge telefoon om thuis te bellen. Foto’s maken of online delen was niet toegestaan; de organisatie maakte zelf beelden die pas een maand later getoond worden en niet online mogen worden verspreid. Gedurende de route vonden zowel individuele begeleidingsgesprekken als groepssessies plaats waarin onderwerpen als smartphonegebruik, sociale druk en manieren om offline contact te leggen werden behandeld.

Deelnemers merkten volgens de organisatie al snel dat het leven zonder constant verbonden zijn mogelijk is: na enkele uren wandelen verschoof de aandacht naar direct contact en gesprek. Veel van hen hadden voor de tocht extreem intensief gebruik van hun telefoon — gemiddelden van zeven uur per dag en in het weekend soms elf tot twaalf uur — en één deelnemer brak een online streak van 262 dagen door mee te doen. Het doel is niet alleen tijdelijke ontkoppeling maar ook vaardigheidstraining: jongeren leren alternatieven voor digitale bevestiging en hoe ze vrijer met hun sociale omgeving om kunnen gaan.

Het programma is kleinschalig vanwege de intensieve begeleiding: er zijn acht plekken per editie en jaarlijks circa 90–100 aanmeldingen, waardoor er een wachtlijst is ontstaan. Deelnemen moet vrijwillig gebeuren; de organisatie overweegt de minimumleeftijd mogelijk te verlagen naar 12–13 jaar nu steeds jongere kinderen telefoons krijgen (naar schatting zo’n 80% van de Spaanse twaalfjarigen heeft er een).

Desconecta en el Camino past in een bredere trend van digitale detox-initiatieven en onderstreept de groeiende aandacht in Spanje voor het herstellen van een gezonde digitale balans bij jongeren.