TikTok in Spanje overspoeld met 'te kraken' woningen: zo trap je er niet in
In dit artikel:
In Spanje is een georganiseerde zwarte markt ontstaan waarbij leegstaande woningen van banken en overheden via TikTok worden aangeboden aan mensen die willen kraken. Onderzoek van Maldita.es vond minstens 104 accounts die dit soort panden promoten; samen hebben ze ruim 154.000 volgers en meer dan 350.000 likes. De advertenties bevatten vaak videobeelden van verlaten appartementen en lokken geïnteresseerden met omschrijvingen als dat elektriciteit en water aanwezig zouden zijn.
Werkwijze en jargon
Aanbieders werken vooral via privéberichten op TikTok en schakelen daarna over op WhatsApp of Telegram. Geïnteresseerden krijgen filmpjes van het interieur en moeten eerst een voorschot van 50 tot 250 euro overmaken (meestal via Bizum); de rest wordt contant verrekend bij overdracht. Er bestaat een vaktaal: een pand “con datos” betekent dat iemand zich al bij de politie heeft laten registreren als bewoner, wat de juridische positie van de kraker versterkt; “sin datos” betekent dat die registratie nog gedaan moet worden. Woningen met registratie worden doorgaans voor hogere prijzen verkocht (gemeld tussen circa €2.200 en €5.500), zonder registratie al vanaf ongeveer €1.500. Sloten worden vervangen, nutsvoorzieningen soms illegaal aangesloten en er circuleren zelfs valse huurcontracten om een schijn van legitimiteit te wekken.
Oplichting en uitbuiting
Niet alle accounts leveren daadwerkelijk toegang; veel zijn puur oplichterij: betalingen verdwijnen, contactpersonen blokkeren en identieke video’s worden meerdere keren met verschillende locaties gepost. Slachtoffers—vaak mensen in acute nood—vertellen dat ze honderden tot duizenden euro’s kwijtraakten. Voorbeelden variëren van een jonge moeder in Toledo die €3.000 betaalde en bij terugkeer het pand dichtgetimmerd aantrof, tot iemand die €150 betaalde voor een zogenaamd ‘kwaliteitsappartement’ in Getafe en daarna werd geblokkeerd. Reacties in de video's tonen expliciet dat veel gegadigden in kwetsbare omstandigheden zitten, en die kwetsbaarheid wordt doelgericht uitgebuit.
Schaal en gevolgen
Het fenomeen speelt vooral in grote steden zoals Madrid, Barcelona, Toledo en Valencia. De officiale cijfers laten ook een stijging van huisbezettingen zien: het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken registreerde in 2024 16.426 gevallen, een toename van 7,4% ten opzichte van 2023. Op vastgoedplatformen zoals Idealista staan duizenden woningen met krakers; volgens de analyse gaat het om zo’n 23.000 advertenties (ongeveer 3% van het aanbod).
Juridische complicaties en reactie van autoriteiten
Het juridische systeem speelt in het voordeel van langdurige krakers: als iemand als bewoner bij de politie staat ingeschreven, vereist uitzetting vaak een gerechtelijke procedure, wat langdurige procedures en vertragingen veroorzaakt. Deskundigen wijzen erop dat er in de publieke opinie meer tolerantie bestaat voor het kraken van bank- of grootgrondbezit, maar benadrukken dat het strafbaar blijft. Tot op heden ontbreekt volgens Maldita.es een duidelijke, coördinerende reactie van de politie op de nieuwe TikTok-markten, hoewel er wel aangiftes zijn gedaan.
Risico’s vermijden
Potentiële huurders moeten waakzaam zijn bij aanbod op sociale media: controleer eigendomsgegevens, vraag naar officiële documenten, betaal nooit vooruit zonder verifieerbare garanties en wees terughoudend bij contacten die snel naar privékanalen willen overschakelen.